Giải Luyện tập 1 trang 46 SGK Sinh học 12

Lời giải

1. Kết quả F₁ có ủng hộ thuyết di truyền pha trộn không?

Khi lai cây hoa đỏ thuần chủng với cây hoa trắng thuần chủng, F₁ đều có hoa màu hồng — màu trung gian giữa đỏ và trắng. Thoạt nhìn, kết quả này có vẻ ủng hộ thuyết di truyền pha trộn, vì màu của hai bố mẹ dường như đã "hòa trộn" vào nhau để cho ra màu trung gian ở đời con.

Tuy nhiên, chỉ riêng kết quả F₁ thì chưa đủ để xác nhận hay bác bỏ thuyết di truyền pha trộn, vì cả thuyết pha trộn lẫn cơ chế trội không hoàn toàn (theo Mendel) đều có thể giải thích kiểu hình hồng ở F₁. Cần theo dõi thêm thế hệ F₂ mới có thể kết luận.

2. Phép lai có thể bác bỏ thuyết di truyền pha trộn

Sử dụng phép lai F₁ × F₁ (cho các cây F₁ hoa hồng tự thụ phấn hoặc giao phấn với nhau) sẽ phân biệt được hai thuyết.

*Dự đoán theo thuyết di truyền pha trộn:* Nếu màu đỏ và màu trắng đã pha trộn thành màu hồng và không thể tách rời, thì F₁ × F₁ phải cho F₂ toàn bộ là hoa màu hồng.

*Dự đoán theo thuyết Mendel (trội không hoàn toàn):*

Quy ước allele: $A$ quy định màu đỏ; $a$ quy định màu trắng. Kiểu hình: $AA$ = đỏ, $Aa$ = hồng, $aa$ = trắng.

Sơ đồ lai:

$$P:\quad AA\,(\text{đỏ}) \times aa\,(\text{trắng})$$

$$F_1:\quad 100\%\ Aa\,(\text{hồng})$$

$$F_1 \times F_1:\quad Aa \times Aa$$

$$F_2:\quad 1\,AA : 2\,Aa : 1\,aa = 1\ \text{đỏ} : 2\ \text{hồng} : 1\ \text{trắng}$$

*Kết luận:* Thực tế F₂ xuất hiện lại hoa đỏ và hoa trắng giống bố mẹ ban đầu theo tỉ lệ $1:2:1$. Điều này:

- Bác bỏ thuyết di truyền pha trộn, vì thuyết này dự đoán F₂ chỉ toàn hoa hồng.

- Chứng minh các nhân tố di truyền (allele) không bị pha trộn hòa tan vào nhau mà vẫn tồn tại độc lập, riêng rẽ qua các thế hệ và phân li trở lại ở đời con — phù hợp với thuyết di truyền của Mendel.

Đáp số