Giải Câu 1 trang 79 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ *Bài ca chúc Tết thanh niên* được Phan Bội Châu sáng tác vào dịp Tết năm 1927 (đầu xuân Đinh Mão), trong thời kì nhà thơ đã bị thực dân Pháp bắt và giam lỏng ở Huế (Bến Ngự) những năm cuối đời. Tuy không còn được tự do hoạt động cách mạng, Phan Bội Châu vẫn mượn lời chúc Tết để kêu gọi, thức tỉnh và khích lệ thế hệ thanh niên đứng lên gánh vác vận mệnh đất nước. Bài thơ vì thế vừa là lời chúc đầu xuân, vừa là tâm huyết, khát vọng cứu nước gửi gắm cho lớp trẻ.

b) Dựa vào đâu em biết được điều đó:

- Nhan đề bài thơ – *"Bài ca chúc Tết thanh niên"*: từ "chúc Tết" cho biết bài thơ được viết nhân dịp Tết (đầu năm mới), còn "thanh niên" cho biết đối tượng mà tác giả hướng tới là thế hệ trẻ.

- Nội dung và cảm hứng của bài thơ: bài thơ nói đến mùa "xuân", mở đầu bằng những tiếng gọi dồn dập *"Dậy! Dậy! Dậy!"*, là lời thúc giục, kêu gọi thanh niên thức tỉnh, hăng hái hành động vì đất nước – đúng với tính chất một lời nhắn nhủ, động viên nhân dịp năm mới.

- Phần giới thiệu tác giả và chú thích trong SGK: cho biết Phan Bội Châu bị thực dân Pháp giam lỏng ở Huế vào những năm cuối đời; từ đó xác định được bài thơ ra đời trong chính hoàn cảnh ấy – khi nhà thơ tuy mất tự do nhưng tấm lòng yêu nước, khát vọng giải phóng dân tộc vẫn cháy bỏng và được truyền lại cho thanh niên.