Giải Bài 2 trang 77 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Xét theo quan hệ giữa các vế, câu ghép gồm hai kiểu — câu ghép đẳng lập (các vế có quan hệ bình đẳng, nối bằng quan hệ từ đẳng lập *và, rồi, nhưng, hoặc…* hoặc bằng dấu câu) và câu ghép chính phụ (các vế có quan hệ chính – phụ, nối bằng một quan hệ từ hoặc một cặp quan hệ từ chính phụ như *vì… nên, nếu… thì, tuy… nhưng, dù… thì…*).

a. Câu có hai vế được ngăn cách bằng dấu chấm phẩy (;):
- Vế 1: *Đứa trẻ thì ngây thơ, chỉ kể lại những điều mà đêm đêm mẹ thường dạy khi cha vắng nhà*
- Vế 2: *nó không thể phân biệt được giữa đùa với thật vì mới có ba tuổi đầu và tin lời mẹ*

Hai vế trình bày hai nét về cùng đối tượng (đứa trẻ), có quan hệ bình đẳng với nhau, không vế nào phụ thuộc vế nào.
→ Câu ghép đẳng lập, hai vế nối trực tiếp bằng dấu câu — dấu chấm phẩy (;).

b. Hai vế:
- Vế 1: *Mấy chiếc chân bàn lung lay trong lớp đã được đóng lại*
- Vế 2: *không ai đánh giá đúng ý nghĩa đôi bàn tay khéo léo của Quỳnh*

Hai vế bình đẳng, đặt trong quan hệ tương phản (làm được việc tốt >< không được ghi nhận).
→ Câu ghép đẳng lập, hai vế nối bằng quan hệ từ “nhưng” (quan hệ tương phản).

c. (Từ *Nhưng* ở đầu dùng để nối với câu trước, không thuộc cấu trúc câu ghép này.) Hai vế:
- Vế phụ: *dù cho tai hoạ có xảy ra*
- Vế chính: *sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không phải là vô ích*

Vế phụ nêu điều nhượng bộ, vế chính khẳng định điều ngược lại → quan hệ nhượng bộ – tương phản, có chính có phụ.
→ Câu ghép chính phụ, hai vế nối bằng cặp quan hệ từ “dù (cho)… thì… (cũng)”.

d. Hai vế:
- Vế 1: *Không gì quan trọng bằng tương lai của chúng ta*
- Vế 2: *số phận của nhân loại tuỳ thuộc vào cách chúng ta ứng phó với sự thách thức của khí hậu*

Hai vế bình đẳng, bổ sung thông tin cho nhau.
→ Câu ghép đẳng lập, hai vế nối bằng quan hệ từ “và” (có kết hợp với dấu phẩy đứng trước), quan hệ liệt kê – bổ sung.