Giải Bài 1 trang 87 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Gợi ý thực hiện bài tập đọc mở rộng

Bài tập yêu cầu em tự tìm đọc thêm các văn bản cùng thể loại đã học trong Bài 1 (truyện truyền kì, thơ song thất lục bát, truyện thơ Nôm) và ghi lại thông tin cơ bản vào nhật kí đọc sách. Dưới đây là định hướng tìm đọc và mẫu nhật kí đọc sách cho từng thể loại.

a) Truyện truyền kì

*Gợi ý tìm đọc:* Các truyện khác trong tập *Truyền kì mạn lục* của Nguyễn Dữ (ngoài *Chuyện người con gái Nam Xương* đã học), ví dụ: *Chuyện chức phán sự đền Tản Viên*, *Chuyện cây gạo*, *Chuyện đối tụng ở Long cung*…

*Mẫu nhật kí đọc sách:*
- Tên văn bản: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên.
- Tác giả / tác phẩm: Nguyễn Dữ, trích *Truyền kì mạn lục*.
- Thể loại: Truyện truyền kì (văn xuôi chữ Hán thời trung đại).
- Nhân vật chính: Ngô Tử Văn – một kẻ sĩ khảng khái, cương trực.
- Nội dung chính: Tử Văn đốt đền tên tướng giặc họ Thôi, bị hồn ma kiện xuống Minh ti; chàng cứng cỏi đấu tranh, vạch mặt kẻ gian, được Diêm Vương xử thắng và sau được nhận chức phán sự đền Tản Viên.
- Yếu tố kì ảo: Thế giới âm phủ, hồn ma, thần linh, cuộc xử kiện nơi Minh ti.
- Chủ đề / ý nghĩa: Đề cao tinh thần cương trực, dám đấu tranh chống cái ác, bảo vệ chính nghĩa; thể hiện niềm tin "ở hiền gặp lành", cái thiện thắng cái ác.
- Cảm nhận của em: Em khâm phục khí phách của Ngô Tử Văn và hiểu thêm đặc trưng "dùng cái kì ảo để nói chuyện đời thực" của thể loại truyền kì.

b) Thơ song thất lục bát

*Gợi ý tìm đọc:* *Chinh phụ ngâm* (nguyên tác Đặng Trần Côn, bản diễn Nôm thường gắn với Đoàn Thị Điểm), *Khóc Dương Khuê* (Nguyễn Khuyến), *Hai chữ nước nhà* (Trần Tuấn Khải)…

*Mẫu nhật kí đọc sách:*
- Tên văn bản: Chinh phụ ngâm (đoạn trích).
- Tác giả: Đặng Trần Côn (nguyên tác chữ Hán); bản diễn Nôm tương truyền của Đoàn Thị Điểm.
- Thể loại: Thơ song thất lục bát.
- Đặc điểm thể thơ: Mỗi khổ gồm hai câu 7 tiếng (song thất) rồi một câu 6 và một câu 8 (lục bát); gieo vần và ngắt nhịp đều đặn, giàu nhạc điệu, rất hợp để ngâm và bộc lộ cảm xúc da diết.
- Nội dung chính: Nỗi cô đơn, buồn nhớ, mong ngóng của người chinh phụ khi chồng ra trận xa nhà.
- Chủ đề / ý nghĩa: Tiếng nói cảm thương cho số phận người phụ nữ và khát vọng hạnh phúc lứa đôi; gián tiếp lên án chiến tranh phong kiến phi nghĩa.
- Nghệ thuật nổi bật: Giọng điệu bi thiết, nhiều điệp ngữ, hình ảnh ước lệ gợi nỗi sầu triền miên.
- Cảm nhận của em: Em thấy rõ sức biểu cảm của thể song thất lục bát trong việc diễn tả tâm trạng sầu muộn kéo dài.

c) Truyện thơ Nôm

*Gợi ý tìm đọc:* Các đoạn trích trong *Truyện Kiều* (Nguyễn Du) ngoài những đoạn đã học, *Truyện Lục Vân Tiên* (Nguyễn Đình Chiểu), *Truyện Hoa tiên*, *Tống Trân – Cúc Hoa*, *Phạm Tải – Ngọc Hoa*…

*Mẫu nhật kí đọc sách:*
- Tên văn bản: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga (trích *Truyện Lục Vân Tiên*).
- Tác giả: Nguyễn Đình Chiểu.
- Thể loại: Truyện thơ Nôm, viết bằng thể lục bát.
- Nhân vật chính: Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga.
- Nội dung chính: Trên đường đi thi, Lục Vân Tiên một mình đánh tan bọn cướp Phong Lai, cứu Kiều Nguyệt Nga; khi nàng muốn tạ ơn, chàng khảng khái từ chối vì cho rằng làm việc nghĩa là lẽ đương nhiên.
- Chủ đề / ý nghĩa: Ca ngợi tinh thần trọng nghĩa, hào hiệp, "giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha"; thể hiện quan niệm sống vì nghĩa của nhân dân.
- Nghệ thuật nổi bật: Ngôn ngữ mộc mạc, giàu tính kể chuyện; khắc họa nhân vật qua hành động và lời nói.
- Cảm nhận của em: Em cảm phục nghĩa khí của Lục Vân Tiên và hiểu thêm vẻ đẹp của truyện thơ Nôm là kể chuyện bằng thơ lục bát để truyền tải bài học đạo lí.

Lưu ý khi ghi nhật kí đọc sách: Em nên trình bày đủ các mục cơ bản (tên văn bản – tác giả – thể loại – nội dung chính – đặc điểm thể loại/nghệ thuật – chủ đề, ý nghĩa – cảm nghĩ của bản thân) và có thể ghi thêm những câu thơ, chi tiết mà em yêu thích.