Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Bài 4 trang 76 SGK Ngữ văn 9

Thực hành tiếng Việt: Chữ quốc ngữ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trao đổi về những lỗi chính tả thường gặp và thử xác định lí do của việc mắc những lỗi đó.

Gợi ý trả lời

Trao đổi về những lỗi chính tả thường gặp và lí do mắc lỗi

a) Những lỗi chính tả thường gặp

- Lẫn lộn l/n: viết "nàm việc" thay vì "làm việc", "no nắng" thay vì "lo lắng", "cái lồi" thay vì "cái nồi".
- Lẫn lộn ch/tr: viết "chong" thay vì "trong", "che chở" / "tre trở", "cây che" thay vì "cây tre".
- Lẫn lộn s/x: viết "xa mạc" thay vì "sa mạc", "xung sướng" thay vì "sung sướng", "xôi nổi" thay vì "sôi nổi".
- Lẫn lộn r/d/gi: viết "ra đình" thay vì "gia đình", "dành dụm" / "giành giật" dùng sai, "rẻ rách" thay vì "giẻ rách".
- Lẫn lộn dấu hỏi/dấu ngã: viết "sửa sang" / "sữa chữa" sai, "nghỉ ngơi" với "suy nghĩ" dùng nhầm dấu, "cổ vũ" viết thành "cổ vủ".
- Lẫn lộn các vần, âm cuối: c/t, n/ng, i/iê… như "bàn bạc" / "bàn bạt", "làm ăn" / "làm ăng".

b) Lí do của việc mắc những lỗi đó

- Do ảnh hưởng của cách phát âm theo vùng miền (phương ngữ): Người miền Bắc thường lẫn l/n, ch/tr, s/x, r/d/gi vì trong khẩu ngữ các âm này gần như không phân biệt; người miền Trung, miền Nam lại hay nhầm dấu hỏi/ngã và âm cuối n/ng, c/t vì phát âm không tách bạch. Viết theo âm nghe được nên sai chính tả.

- Do không nắm vững quy tắc chính tả và nghĩa của từ: Khi không hiểu nghĩa hoặc không thuộc quy tắc (ví dụ phân biệt "dành" – để dành với "giành" – giành giật; "sửa" – sửa chữa với "sữa" – sữa bò), người viết dễ chọn sai con chữ.

- Do thói quen, viết nhanh, cẩu thả, không kiểm tra lại: Viết vội, không đọc soát nên để sót lỗi; lặp lại lỗi nhiều lần thành thói quen khó sửa.

- Do ít đọc sách, ít tiếp xúc với văn bản viết chuẩn: Không có "trí nhớ hình ảnh" về mặt chữ đúng nên khi viết phải đoán, dễ sai.

Cách khắc phục: chú ý phát âm chuẩn, nắm vững quy tắc và nghĩa từ, tra từ điển khi nghi ngờ, đọc nhiều sách báo và rèn thói quen đọc soát lại bài viết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.