Giải Câu 5 trang 75 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Câu nói thể hiện quan niệm của Lục Vân Tiên về người anh hùng

Sau khi đánh tan bọn cướp Phong Lai, cứu được Kiều Nguyệt Nga, Vân Tiên đã từ chối lời đền ơn và nói:

> *"Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,*
> *Làm người thế ấy cũng phi anh hùng."*

Đây chính là câu nói trực tiếp bộc lộ quan niệm của nhân vật về người anh hùng. "Kiến nghĩa bất vi" nghĩa là *thấy việc nghĩa mà không làm*; "phi anh hùng" nghĩa là *không phải anh hùng*. Ý cả câu: thấy việc nghĩa, việc đúng mà không ra tay làm thì không xứng đáng là người anh hùng.

Qua đó, Lục Vân Tiên quan niệm rằng: người anh hùng là người trọng nghĩa, sẵn sàng ra tay cứu giúp người gặp nạn, hành động vì lẽ phải mà không màng danh lợi, không chờ được đền ơn, trả ơn. Việc chàng coi đánh cướp cứu người là bổn phận tất nhiên, làm xong thì khiêm nhường từ chối trả ơn, đã thể hiện rõ lí tưởng nghĩa hiệp "giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha".

b) Bày tỏ ý kiến và lí giải

Em hoàn toàn đồng tình với quan niệm đó của Lục Vân Tiên. Vì:

- Đây là một quan niệm đẹp, mang tinh thần trọng nghĩa, hào hiệp của con người Việt Nam: sống phải biết bênh vực lẽ phải, cứu giúp kẻ yếu, chống lại cái ác, cái bất công.
- Người anh hùng không chỉ cần sức mạnh, tài năng mà quan trọng hơn là phải có tấm lòng vì nghĩa, hành động vô tư, trong sáng, không vụ lợi, không đòi hỏi được báo đáp. Điều đó khiến hình tượng anh hùng trở nên cao đẹp, đáng trọng.
- Quan niệm này vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay: trong cuộc sống, những người dũng cảm giúp đỡ người gặp nạn, dám đấu tranh với cái xấu mà không tính toán thiệt hơn luôn được xã hội trân trọng, ngợi ca.

Như vậy, câu nói của Lục Vân Tiên không chỉ khắc họa vẻ đẹp của nhân vật mà còn gửi gắm bài học nhân sinh sâu sắc về lối sống trọng nghĩa, nghĩa hiệp mà Nguyễn Đình Chiểu muốn đề cao.