Giải Bài 4 trang 102 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Cách làm chung: Dùng một *cụm chủ ngữ – vị ngữ* (một kết cấu có đủ C – V) lồng vào câu để mở rộng (làm phong phú) một thành phần câu: chủ ngữ, vị ngữ hoặc phần phụ của chúng. Cụm C–V được lồng vào không phải là nòng cốt câu mà chỉ làm thành phần của câu.

a. *Cuốn truyện trinh thám có nhiều tình huống nghẹt thở.*
- Chọn mở rộng chủ ngữ "cuốn truyện trinh thám" bằng một cụm C–V làm định ngữ.
- Câu sau khi mở rộng:
> Cuốn truyện trinh thám (mà) tôi mới mua hôm qua có nhiều tình huống nghẹt thở.
- Cụm C–V dùng để mở rộng: tôi (C) // mới mua hôm qua (V) → bổ sung nghĩa cho chủ ngữ "cuốn truyện trinh thám".

b. *Tương truyền, dãy Hồng Lĩnh có 99 ngọn núi.*
- Chọn mở rộng chủ ngữ "dãy Hồng Lĩnh" bằng một cụm C–V làm định ngữ (giữ nguyên trạng ngữ "Tương truyền").
- Câu sau khi mở rộng:
> Tương truyền, dãy Hồng Lĩnh (mà) người dân xứ Nghệ luôn tự hào có 99 ngọn núi.
- Cụm C–V dùng để mở rộng: người dân xứ Nghệ (C) // luôn tự hào (V) → bổ sung nghĩa cho chủ ngữ "dãy Hồng Lĩnh".

c. *Nhiều người mong ước được một lần đến thăm Yên Tử.*
- Chọn mở rộng vị ngữ: phần sau động từ "mong ước" được thay bằng một cụm C–V làm bổ ngữ (nội dung điều được mong ước).
- Câu sau khi mở rộng:
> Nhiều người mong ước họ được một lần đến thăm Yên Tử.
- Cụm C–V dùng để mở rộng: họ (C) // được một lần đến thăm Yên Tử (V) → làm bổ ngữ, mở rộng cho vị ngữ "mong ước".

Kiểm tra lại: mỗi câu vẫn giữ nòng cốt C – V ban đầu, phần thêm vào đều là một kết cấu C – V hoàn chỉnh đóng vai trò thành phần câu → đúng yêu cầu "dùng cụm chủ – vị để mở rộng một thành phần câu".