Giải Bài 3 trang 102 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Mở rộng cấu trúc các câu sau bằng trạng ngữ hoặc thành phần biệt lập phù hợp và cho biết tác dụng của việc mở rộng này:
a. Yên Tử thật sự trở thành nơi trung tâm náo nhiệt của Phật giáo Trúc Lâm chỉ từ khi vua Trần Nhân Tông đến Yên Tử tu hành.
(Theo Thi Sảnh, Yên Tử, núi thiêng)
b. Nhiều ngôn ngữ trên thế giới có nguy cơ biến mất.
c. Các nền giáo dục trên thế giới cần phải thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục.
Gợi ý trả lời
Mở rộng cấu trúc câu là thêm vào câu một hoặc một số thành phần (trạng ngữ, thành phần biệt lập…) để câu diễn đạt đầy đủ, rõ ràng và sinh động hơn mà không làm thay đổi nòng cốt câu (chủ ngữ – vị ngữ).
a.
- Câu gốc: *Yên Tử thật sự trở thành nơi trung tâm náo nhiệt của Phật giáo Trúc Lâm chỉ từ khi vua Trần Nhân Tông đến Yên Tử tu hành.*
- Mở rộng (thêm trạng ngữ chỉ thời gian ở đầu câu):
> Vào cuối thế kỉ XIII, Yên Tử thật sự trở thành nơi trung tâm náo nhiệt của Phật giáo Trúc Lâm chỉ từ khi vua Trần Nhân Tông đến Yên Tử tu hành.
- (Có thể thay bằng thành phần biệt lập phụ chú để bổ sung thông tin về nhân vật:)
> Yên Tử thật sự trở thành nơi trung tâm náo nhiệt của Phật giáo Trúc Lâm chỉ từ khi vua Trần Nhân Tông – vị vua sáng lập Thiền phái Trúc Lâm – đến Yên Tử tu hành.
- Tác dụng: Trạng ngữ *Vào cuối thế kỉ XIII* xác định rõ mốc thời gian lịch sử, giúp thông tin cụ thể, chính xác hơn; còn thành phần phụ chú *– vị vua sáng lập Thiền phái Trúc Lâm –* bổ sung, giải thích thêm về vai trò của vua Trần Nhân Tông, làm câu văn giàu thông tin và rõ ý hơn.
b.
- Câu gốc: *Nhiều ngôn ngữ trên thế giới có nguy cơ biến mất.*
- Mở rộng (thêm trạng ngữ chỉ thời gian và thành phần biệt lập tình thái):
> Hiện nay, nhiều ngôn ngữ trên thế giới, theo các nhà nghiên cứu, có nguy cơ biến mất.
- (Hoặc thêm thành phần tình thái thể hiện mức độ tin cậy:)
> Theo thống kê gần đây, nhiều ngôn ngữ trên thế giới có nguy cơ biến mất.
- Tác dụng: Trạng ngữ *Hiện nay* xác định thời điểm, cho thấy đây là vấn đề mang tính thời sự; thành phần biệt lập *theo các nhà nghiên cứu / theo thống kê gần đây* nêu nguồn gốc, căn cứ của nhận định, khiến thông tin đáng tin cậy và thuyết phục hơn.
c.
- Câu gốc: *Các nền giáo dục trên thế giới cần phải thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục.*
- Mở rộng (thêm trạng ngữ chỉ mục đích / thời gian và thành phần biệt lập tình thái):
> Để đáp ứng yêu cầu của thời đại mới, các nền giáo dục trên thế giới chắc chắn cần phải thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục.
- (Hoặc:)
> Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, các nền giáo dục trên thế giới cần phải thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục.
- Tác dụng: Trạng ngữ *Để đáp ứng yêu cầu của thời đại mới / Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay* nêu rõ mục đích và hoàn cảnh của sự thay đổi, giúp lí giải nguyên nhân, làm câu văn chặt chẽ, có sức thuyết phục; thành phần tình thái *chắc chắn* nhấn mạnh thái độ khẳng định của người viết đối với sự cần thiết phải thay đổi.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.