Giải Suy luận trang 99 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Bề rộng của những thông tin được trình bày trong văn bản có mối liên hệ như thế nào với khái niệm "văn hoá" xuất hiện ở nhan đề?
Gợi ý trả lời
Phân tích mối liên hệ giữa bề rộng thông tin và khái niệm "văn hoá" ở nhan đề
a) Nhận diện bề rộng của những thông tin trong văn bản
Văn bản không chỉ nói đến một lĩnh vực hẹp mà huy động, liệt kê rất nhiều mặt khác nhau của đời sống con người: từ đời sống vật chất (ăn, ở, mặc, công cụ, cách thức lao động, sản xuất) đến đời sống tinh thần (phong tục, tín ngưỡng, lễ hội, nghệ thuật, lối sống, cách ứng xử, quan niệm về cái đẹp, cái thiện…). Thông tin được trình bày trải rộng theo cả không gian (nhiều vùng miền, cộng đồng, dân tộc) và thời gian (được hình thành, tích luỹ, trao truyền qua nhiều thế hệ).
→ Như vậy, phạm vi thông tin mà người viết đưa ra là rất rộng, bao quát nhiều phương diện của đời sống.
b) Lí giải mối liên hệ với khái niệm "văn hoá" ở nhan đề
Nhan đề đặt ra khái niệm "văn hoá" — một khái niệm vốn mang nội hàm rộng và tổng hợp: văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình sống và phát triển. Chính vì nội hàm của "văn hoá" rộng như vậy nên để làm sáng tỏ nó, người viết buộc phải trình bày thông tin trên một bề rộng tương ứng, chạm đến nhiều lĩnh vực chứ không thể chỉ dừng ở một khía cạnh.
Mối liên hệ ở đây là quan hệ tương ứng, soi chiếu lẫn nhau:
- Bề rộng của thông tin là *bằng chứng cụ thể* minh hoạ, cắt nghĩa cho khái niệm "văn hoá" nêu ở nhan đề.
- Ngược lại, khái niệm "văn hoá" ở nhan đề đóng vai trò *định hướng, bao trùm*, giải thích vì sao văn bản lại mở rộng thông tin ra nhiều mặt đến thế.
c) Kết luận
Bề rộng của thông tin và tính bao quát của khái niệm "văn hoá" ở nhan đề thống nhất và phù hợp với nhau: thông tin càng trải rộng nhiều lĩnh vực thì càng làm nổi bật và chứng minh được tính tổng hợp, phong phú của "văn hoá" — điều mà nhan đề đã gợi ra.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.