Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Câu hỏi trang 124 SGK Ngữ văn 9

Văn bản 2. Lơ Xít (trích, Coóc-nây)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong mỗi con người đều có hai mặt cảm xúc và lí trí, đôi khi, hai mặt này có thể xung đột dữ dội. Hãy kể lại một trải nghiệm cá nhân khi em kiềm chế cảm xúc và dùng lí trí để quyết định hành động của mình.
(văn bản: Lơ Xít (trích, Coóc-nây))

Gợi ý trả lời

Gợi ý cách làm

Đây là câu hỏi liên hệ sau khi đọc đoạn trích *Lơ Xít* (Coóc-nây) — nơi nhân vật giằng xé giữa cảm xúc (tình yêu, lòng thương) và lí trí (danh dự, bổn phận). Đề yêu cầu em kể lại một trải nghiệm cá nhân, vì vậy bài làm cần:

- Kể ở ngôi thứ nhất (xưng "tôi"/"em"), có mở – thân – kết.
- Làm rõ tình huống xung đột: cảm xúc muốn một đằng, lí trí mách bảo một nẻo.
- Nêu được quá trình kiềm chế cảm xúc và lựa chọn theo lí trí.
- Rút ra bài học / cảm nghĩ sau trải nghiệm.

---

Bài viết tham khảo

Trong *Lơ Xít*, Rô-đri-gơ phải nén tình yêu dành cho Si-men để giữ trọn danh dự dòng họ. Đọc đến đó, tôi bỗng nhớ về một lần chính mình cũng từng đứng giữa hai ngã rẽ của con tim và lí trí.

Đó là buổi chiều sau giờ kiểm tra môn Toán. Khi cô trả bài, tôi phát hiện bài của mình được 9 điểm, nhưng trong đó có một câu cô chấm nhầm — lẽ ra tôi làm sai mà vẫn được tính đúng. Nếu báo lại, điểm của tôi sẽ tụt xuống chỉ còn 7. Trái tim tôi lập tức xui khiến: "Cứ im lặng đi, có ai biết đâu, 9 điểm đẹp biết bao, ba mẹ sẽ vui." Niềm vui và cả nỗi sợ mất điểm cao khiến tôi muốn giấu nhẹm đi.

Nhưng ngay lúc ấy, một tiếng nói khác — tiếng nói của lí trí — lại vang lên trong đầu: điểm số ấy không phải của tôi, nó là kết quả của một sự nhầm lẫn. Giữ lấy nó nghĩa là tôi đang tự dối mình và dối cả cô giáo. Tôi nhớ đến lời cha vẫn dặn: "Thà điểm thấp mà thật, còn hơn điểm cao mà giả." Suốt mấy phút, tim tôi đập thình thịch, bàn tay nắm chặt tờ giấy kiểm tra, cảm xúc tiếc nuối cứ níu lại.

Cuối cùng, tôi hít một hơi thật sâu, tự trấn tĩnh và bước lên bàn cô. Giọng tôi hơi run: "Thưa cô, câu này em làm sai nhưng cô chấm đúng cho em ạ." Cô nhìn tôi một thoáng ngạc nhiên, rồi mỉm cười sửa lại thành 7 điểm. Điều kỳ lạ là khi về chỗ, thay vì buồn vì mất hai điểm, lòng tôi lại nhẹ nhõm, thanh thản lạ thường.

Trải nghiệm nhỏ ấy dạy tôi rằng cảm xúc nhất thời thường dễ dẫn ta đi sai đường, còn lí trí mới giúp ta giữ được điều quý giá nhất: sự trung thực và lòng tự trọng. Giống như Rô-đri-gơ chọn danh dự dù phải đau lòng, tôi hiểu rằng biết kiềm chế cảm xúc và lắng nghe lí trí chính là một cách để ta trưởng thành hơn mỗi ngày.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.