Giải Bài 1 trang 86 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Bài 1 (trang 86) – Củng cố, mở rộng

Kẻ bảng hệ thống hoá kiến thức về hai văn bản nghị luận *Đấu tranh cho một thế giới hoà bình* (G. Mác-két) và *Biến đổi khí hậu – mối đe doạ sự tồn vong của hành tinh chúng ta* (An-tô-ni-ô Gu-tê-rét) như sau:

| Phương diện | Đấu tranh cho một thế giới hoà bình | Biến đổi khí hậu – mối đe doạ sự tồn vong của hành tinh chúng ta |
|---|---|---|
| Vấn đề được bàn luận | Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên Trái Đất; con người phải đoàn kết đấu tranh ngăn chặn nó để bảo vệ hoà bình. | Biến đổi khí hậu là mối đe doạ trực tiếp tới sự tồn vong của hành tinh và nhân loại; cả thế giới phải hành động khẩn cấp để ứng phó. |
| Các luận điểm chính | 1) Chiến tranh hạt nhân là hiểm hoạ khủng khiếp, có thể huỷ diệt toàn bộ sự sống trên Trái Đất.\n\n2) Cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân vô cùng tốn kém, cướp đi khả năng cải thiện đời sống của hàng tỉ con người.\n\n3) Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lí trí con người và quy luật tiến hoá của tự nhiên.\n\n4) Tất cả mọi người phải đoàn kết đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, vì một thế giới hoà bình. | 1) Biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng, là mối đe doạ hiện hữu đối với toàn nhân loại.\n\n2) Nguyên nhân chủ yếu là do hoạt động của con người làm phát thải khí nhà kính.\n\n3) Cần phải hành động ngay lập tức, quyết liệt và trên quy mô toàn cầu để ứng phó, giảm phát thải. |
| Lí lẽ | - Kho vũ khí hạt nhân có thể tiêu diệt nhiều lần tất cả sự sống trên Trái Đất.\n\n- Chi phí cho vũ khí hạt nhân có thể dùng để giải quyết các vấn đề cấp bách của nhân loại (y tế, giáo dục, lương thực…).\n\n- Tự nhiên phải trải qua hàng triệu năm mới có sự sống, còn chiến tranh hạt nhân chỉ trong chốc lát đã xoá sạch thành quả tiến hoá ấy – đó là hành động phản tiến hoá, phản lí trí. | - Những biểu hiện của biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt và dồn dập (nắng nóng, hạn hán, cháy rừng, bão lũ, băng tan, nước biển dâng…).\n\n- Nếu không hành động, hậu quả sẽ vượt khỏi tầm kiểm soát, đe doạ chính sự sống còn của con người.\n\n- Đây là vấn đề chung, không một quốc gia nào có thể đứng ngoài hay tự giải quyết một mình. |
| Bằng chứng | - Những con số, số liệu cụ thể về số lượng đầu đạn hạt nhân, sức công phá của chúng.\n\n- Các số liệu so sánh chi phí cho vũ khí hạt nhân với chi phí cho các chương trình xã hội (y tế, thực phẩm, giáo dục cho trẻ em nghèo trên thế giới).\n\n- Dẫn chứng từ khoa học về quá trình tiến hoá lâu dài của sự sống trên Trái Đất. | - Các dẫn chứng, số liệu khoa học về nhiệt độ Trái Đất tăng lên, về lượng khí thải nhà kính, về các hiện tượng thời tiết cực đoan đang xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới.\n\n- Những dự báo, cảnh báo của các nhà khoa học và tổ chức quốc tế về hậu quả của biến đổi khí hậu. |

Nhận xét chung: Cả hai văn bản đều là văn bản nghị luận bàn về những vấn đề lớn, cấp bách mang tính toàn cầu, đe doạ sự tồn vong của nhân loại. Hệ thống luận điểm rõ ràng, lí lẽ sắc bén kết hợp với bằng chứng xác thực (đặc biệt là các số liệu cụ thể) đã tạo nên sức thuyết phục mạnh mẽ và lời kêu gọi hành động khẩn thiết đối với người đọc.