Giải Câu 5 trang 79 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu 5 (trang 79). Đặt trong bối cảnh cuộc sống hôm nay, lời kêu gọi tuổi trẻ trong *Bài ca chúc Tết thanh niên* của Phan Bội Châu vẫn còn nguyên giá trị và sức lay động. Có thể thấy ý nghĩa ấy ở những khía cạnh sau:

a) Về lí tưởng sống và tinh thần trách nhiệm với đất nước:
Lời thơ thôi thúc thanh niên "xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ", sống có lí tưởng, dám gánh vác việc lớn. Bối cảnh hôm nay không còn cảnh mất nước, nô lệ như thời Phan Bội Châu, nhưng lời kêu gọi ấy nhắc tuổi trẻ phải luôn ý thức về trách nhiệm với Tổ quốc: học tập, lao động, sáng tạo, góp sức xây dựng và bảo vệ đất nước, đưa dân tộc "sánh vai với các cường quốc". Nhiệt huyết và lí tưởng cống hiến vẫn là điều mỗi người trẻ cần có.

b) Về ý chí tự lực, dám hành động, từ bỏ lối sống thụ động, hưởng lạc:
Phan Bội Châu phê phán thói ăn chơi, cầu an, ỷ lại ("Ai hữu chí từ nay xin gắng gỏi", bỏ "cuộc rượu cờ"...) và đề cao hành động thiết thực. Thông điệp đó nhắc tuổi trẻ hôm nay tránh lối sống hưởng thụ, buông thả, dựa dẫm; thay vào đó phải chủ động, tự lập, biết đặt mục tiêu và nỗ lực hết mình để biến ước mơ thành hiện thực.

c) Về tinh thần đổi mới, vươn lên không ngừng:
Bài thơ mang khát vọng làm nên sự nghiệp lớn, làm "nên công", "gây dựng" tương lai. Trong thời đại hội nhập và cách mạng công nghệ hôm nay, lời kêu gọi ấy khích lệ người trẻ không ngừng học hỏi, trau dồi tri thức, bản lĩnh và kĩ năng để hội nhập, cạnh tranh lành mạnh và khẳng định mình.

d) Về sức mạnh của đoàn kết và niềm tin vào thế hệ trẻ:
Phan Bội Châu gửi gắm niềm tin lớn lao vào thanh niên — lực lượng quyết định vận mệnh dân tộc. Ngày nay, niềm tin ấy vẫn đúng: tuổi trẻ là tương lai của đất nước. Lời thơ cổ vũ thanh niên biết đoàn kết, chung sức vì mục tiêu chung của cộng đồng và dân tộc.

Khái quát: Dù ra đời trong hoàn cảnh lịch sử khác, lời kêu gọi tuổi trẻ của Phan Bội Châu vẫn có ý nghĩa thời sự sâu sắc: nó thức tỉnh ý thức trách nhiệm, bồi đắp lí tưởng, cổ vũ tinh thần dấn thân, tự lực và khát vọng cống hiến của thanh niên trong công cuộc xây dựng đất nước hôm nay.