Giải Câu 2 trang 103 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Bài thơ cho thấy Truyện Kiều đã được tiếp nhận theo những cách nào?
(văn bản: Ngày xưa – Vũ Cao)
Gợi ý trả lời
Nhận xét chung: Qua những hồi tưởng về "ngày xưa", bài thơ của Vũ Cao cho thấy *Truyện Kiều* đã đi sâu vào đời sống tinh thần của nhân dân và được tiếp nhận bằng nhiều cách rất phong phú, gần gũi, mang đậm màu sắc dân gian. Có thể khái quát thành các cách tiếp nhận sau:
a) Đọc và ngâm Kiều: Truyện Kiều được người bình dân (bà, mẹ, những người trong gia đình) đọc, ngâm nga, truyền miệng trong sinh hoạt thường ngày. Tác phẩm không chỉ nằm trên trang sách mà sống trong lời ru, trong giọng ngâm thấm vào tâm hồn bao thế hệ.
b) Thuộc lòng và kể Kiều: Nhiều người thuộc lòng những câu thơ, kể lại câu chuyện nàng Kiều, xem đó như một phần ký ức, một chuyện "ngày xưa" được lưu giữ và trao truyền từ đời này sang đời khác.
c) Vịnh Kiều, lẩy Kiều, tập Kiều: Người ta mượn những câu thơ của Nguyễn Du để bình phẩm, bày tỏ cảm xúc, ghép nối thành câu mới (lẩy Kiều, tập Kiều) — một hình thức thưởng thức và sáng tạo lại tác phẩm.
d) Bói Kiều: Truyện Kiều còn được dùng để "bói" — người ta mở sách, dựa vào các câu thơ để đoán định, gửi gắm niềm tin, mong ước về số phận, cho thấy tác phẩm đã trở thành một phần đời sống tâm linh, tín ngưỡng dân gian.
e) Đồng cảm với số phận nhân vật: Người đọc tiếp nhận Kiều bằng tấm lòng đồng cảm, xót thương cho thân phận nàng Kiều, coi câu chuyện trong sách như chuyện của chính con người, cuộc đời quanh mình.
Kết luận: Bài thơ cho thấy *Truyện Kiều* được tiếp nhận không chỉ như một kiệt tác văn chương để đọc, ngâm, thuộc lòng mà còn như một phần máu thịt của văn hóa dân gian: vịnh Kiều, lẩy Kiều, tập Kiều, bói Kiều và đồng cảm sâu sắc với số phận nhân vật. Chính sự đón nhận rộng rãi, đa dạng ấy đã khẳng định sức sống lâu bền của tác phẩm trong lòng nhân dân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.