Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Bài 3 trang 102 SGK Ngữ văn 9

Thực hành tiếng Việt: Cách dẫn nguồn tài liệu tham khảo và cách trích dẫn   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong tạo lập văn bản, việc không dẫn nguồn tài liệu khi dùng lời hoặc ý của người khác và việc trích dẫn theo cách gián tiếp khác nhau như thế nào?

Gợi ý trả lời

Phân biệt hai việc:

1. Việc không dẫn nguồn tài liệu khi dùng lời hoặc ý của người khác:

Đây là việc người viết lấy lời nói, câu chữ hoặc ý tưởng, quan điểm của người khác đưa vào văn bản của mình nhưng không hề cho biết lời/ý đó là của ai, lấy từ tài liệu nào. Người đọc sẽ hiểu lầm rằng đó là lời, là ý của chính người viết. Đây là một hành vi thiếu trung thực, vi phạm quyền tác giả (thường gọi là "đạo văn"), không được chấp nhận trong tạo lập văn bản.

2. Việc trích dẫn theo cách gián tiếp:

Đây là cách người viết thuật lại (diễn đạt lại bằng lời của mình) ý của người khác, không giữ nguyên văn từng câu từng chữ. Tuy diễn đạt lại nhưng người viết vẫn nêu rõ nguồn gốc — cho biết ý đó là của tác giả nào, lấy từ tài liệu nào (thường không đặt trong dấu ngoặc kép vì không chép nguyên văn).

Điểm khác nhau cốt lõi:

- Cả hai trường hợp đều dùng lời hoặc ý của người khác, nhưng trích dẫn gián tiếp thì CÓ dẫn nguồn (ghi nhận tác giả, tài liệu), còn trường hợp thứ nhất thì KHÔNG dẫn nguồn (giấu nguồn, coi như của mình).
- Trích dẫn gián tiếp là cách làm trung thực, hợp pháp, đúng đắn, thể hiện sự tôn trọng tác giả; còn việc dùng lời/ý người khác mà không dẫn nguồn là hành vi thiếu trung thực, vi phạm quyền tác giả, cần tránh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.