Giải Câu 4 trang 100 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Đọc phần (2) của văn bản và xác định quan điểm của tác giả Trần Văn Toàn về *nhân dạng* của con người, sau đó dẫn ra một vài lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu làm sáng tỏ quan điểm ấy.

a) Quan điểm của tác giả về nhân dạng con người

Trong phần (2), tác giả cho rằng *nhân dạng* của con người không phải là cái hình thức, diện mạo bên ngoài mà cốt lõi nằm ở phẩm chất, tâm hồn, tình cảm bên trong. Diện mạo bên ngoài (đẹp hay xấu) không quyết định giá trị và "con người" thực sự của một ai đó; chính thế giới bên trong – tấm lòng, tính cách, cách sống – mới làm nên nhân dạng đích thực của mỗi người. Vì thế, không nên đánh giá, nhìn nhận con người chỉ qua vẻ ngoài.

b) Lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản

- Lí lẽ 1: Vẻ bề ngoài có thể gây hiểu lầm, đánh lừa cái nhìn của người khác, nên nó không phải là căn cứ đáng tin để định giá một con người.
- *Bằng chứng:* Nhân vật "thằng quỷ nhỏ" trong truyện của Nguyễn Nhật Ánh mang một gương mặt dị dạng, xấu xí đến mức bị bạn bè gọi là "quỷ", bị xa lánh, kì thị chỉ vì hình hài khác thường của mình.

- Lí lẽ 2: Giá trị thật và nhân dạng thật của con người được làm nên từ phẩm chất, tâm hồn bên trong chứ không từ dung mạo.
- *Bằng chứng:* Dù có ngoại hình xấu xí, "thằng quỷ nhỏ" lại là một cậu bé có tâm hồn trong sáng, nhân hậu, giàu lòng yêu thương và sẵn sàng hi sinh. Chính vẻ đẹp bên trong ấy khiến nhân vật trở nên đáng quý, đáng trân trọng – đó mới là "nhân dạng" đẹp đẽ đích thực của em.

- Lí lẽ 3: Từ hình tượng nhân vật, tác giả khẳng định thái độ nhìn nhận con người: cần vượt qua định kiến về hình thức để nhận ra và nâng niu vẻ đẹp tâm hồn.
- *Bằng chứng:* Hành trình của câu chuyện chính là hành trình để mọi người (và người đọc) dần thay đổi cái nhìn, từ chỗ kì thị diện mạo đến chỗ cảm phục, yêu mến tấm lòng của nhân vật – qua đó làm nổi bật tư tưởng: đừng "trông mặt mà bắt hình dong".

=> Kết luận: Bằng những lí lẽ và dẫn chứng từ hình tượng "thằng quỷ nhỏ", tác giả làm sáng tỏ quan điểm: nhân dạng thực sự của con người nằm ở phẩm chất, tâm hồn bên trong, chứ không ở vẻ đẹp hay sự hoàn thiện của hình thức bên ngoài.