Giải Câu 3 trang 100 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Đọc phần (1) và cho biết tác giả bài nghị luận đã dùng những lí lẽ, bằng chứng nào để phân tích nhân dạng của Quỳnh và thái độ của các nhân vật khác đối với nhân dạng ấy. Em có nhận xét gì về các lí lẽ và bằng chứng được tác giả sử dụng?
(văn bản: Từ "Thắng quỷ nhỏ" của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi (Theo Trần Văn Toàn))
Gợi ý trả lời
Phần (1) của bài nghị luận tập trung bàn về *nhân dạng* (ngoại hình) khác thường của nhân vật Quỳnh và cách những người xung quanh nhìn nhận, đối xử với em. Để làm sáng tỏ, tác giả Trần Văn Toàn đã kết hợp chặt chẽ lí lẽ với bằng chứng rút trực tiếp từ truyện *Thắng quỷ nhỏ* của Nguyễn Nhật Ánh.
a) Lí lẽ và bằng chứng dùng để phân tích nhân dạng của Quỳnh
- *Lí lẽ:* Nhân dạng là ấn tượng đầu tiên, dễ thấy nhất ở một con người; với Quỳnh, ngoại hình lại hết sức kì dị, khác lạ so với mọi người, nên nó trở thành dấu hiệu khiến em bị xem là "quỷ", là kẻ không bình thường.
- *Bằng chứng:* Tác giả dẫn lại những chi tiết miêu tả ngoại hình quái dị của Quỳnh trong tác phẩm — khuôn mặt, dáng vẻ xấu xí, dị thường khiến em bị gọi bằng cái tên "quỷ nhỏ". Chính cái tên gọi ấy là bằng chứng cô đọng nhất cho nhân dạng khác người của nhân vật.
b) Lí lẽ và bằng chứng dùng để phân tích thái độ của các nhân vật khác đối với nhân dạng ấy
- *Lí lẽ:* Vì nhìn Quỳnh qua vẻ ngoài kì dị, những người xung quanh đã có thái độ kì thị, coi thường, biến ngoại hình thành cái cớ để xa lánh, trêu chọc em.
- *Bằng chứng:* Tác giả dẫn các chi tiết cho thấy bạn bè chế giễu, gọi Quỳnh là "quỷ nhỏ", xa lánh, bắt nạt; thái độ dè bỉu, sợ hãi, xua đuổi của những người cùng lớp, cùng lứa đối với em. Những phản ứng ấy đều bắt nguồn từ chính nhân dạng khác thường của Quỳnh.
c) Nhận xét về các lí lẽ và bằng chứng được tác giả sử dụng
- Các lí lẽ rõ ràng, xác đáng, bám sát nội dung tác phẩm: đi từ việc chỉ ra đặc điểm nhân dạng đến lí giải vì sao nhân dạng ấy chi phối cách nhìn, cách đối xử của mọi người.
- Các bằng chứng đều được lấy trực tiếp từ truyện (chi tiết miêu tả ngoại hình, tên gọi "quỷ nhỏ", hành động và thái độ của các nhân vật), nên cụ thể, tiêu biểu, đáng tin cậy.
- Lí lẽ và bằng chứng được gắn kết chặt chẽ với nhau: mỗi lí lẽ đều có dẫn chứng soi sáng, mỗi dẫn chứng đều phục vụ cho lí lẽ. Nhờ vậy, cách phân tích của tác giả vừa thuyết phục vừa sáng rõ, giúp người đọc thấy được mối quan hệ giữa nhân dạng của Quỳnh và thái độ kì thị của những người xung quanh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.