Giải Bài 2 trang 95 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Cách làm chung: Khi chuyển từ cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp, ta bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép, không giữ nguyên văn lời nói mà thuật lại ý; thường thêm từ "rằng" (hoặc "là") để nối lời dẫn với ý được dẫn; đồng thời thay đổi các từ ngữ xưng hô và các từ chỉ trỏ, bộc lộ cảm xúc (tôi → ông/nàng/mình…; kia kìa, này… ) cho phù hợp với người thuật lại.

a. Lời dẫn trực tiếp là lời của đứa bé: *"Cha Đản lại đến kia kìa!"*. Chuyển sang gián tiếp, ta bỏ dấu ngoặc kép, thêm "rằng" và lược bỏ các từ bộc lộ cảm xúc, chỉ trỏ ("kia kìa", dấu chấm than):

> Nỗi oan của Vũ Nương sẽ còn đeo đẳng mãi lấy nàng, nếu như không có một đêm tình cờ đứa bé nói rằng cha Đản lại đến.

b. Lời dẫn trực tiếp là lời của Thủ lĩnh Xi-át-tơn, trong đó có từ xưng hô "đồng bào tôi". Chuyển sang gián tiếp, ta bỏ dấu ngoặc kép, thêm "rằng" và đổi "tôi" → "ông":

> Thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn đã khẳng định rằng đối với đồng bào ông, mỗi tấc đất là thiêng liêng, mỗi lá thông óng ánh, mỗi bờ cát, mỗi hạt sương long lanh trong những cánh rừng rậm rạp, mỗi bãi đất hoang và tiếng thì thầm của côn trùng là những điều thiêng liêng trong kí ức và kinh nghiệm của đồng bào ông.

c. Lời dẫn trực tiếp là lời của Hoài Thanh, có các từ xưng hô "tôi", "trí tôi". Chuyển sang gián tiếp, ta bỏ dấu ngoặc kép, thêm "rằng" và đổi "tôi" → "ông" (riêng "lòng ta" chỉ chung mọi người đọc nên giữ nguyên):

> Trong "Thi nhân Việt Nam", Hoài Thanh đã bộc lộ thành thực một tâm trạng rằng dẫu có ưa thơ người này người khác, mỗi lúc buồn đến, ông lại trở về với Lưu Trọng Lư. Có những bài thơ cứ vương vấn trong trí ông hàng tháng, lúc nào cũng như văng vẳng bên tai. Bởi vì thơ Lư nhiều bài thực không phải là thơ, nghĩa là những công trình nghệ thuật, mà chính là tiếng lòng thổn thức cùng hoà theo tiếng thổn thức của lòng ta.