Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Bài 3 trang 95 SGK Ngữ văn 9

Thực hành tiếng Việt (Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 5 – 7 câu) có nội dung liên quan đến ý kiến dưới đây, trích dẫn ý kiến đó theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp:
Cái tài của Nguyễn Dữ là ông đã dung hoà được hiện thực với ước mơ, giữa cái tồn tại với cái ảo ảnh.
(Nguyễn Đăng Na, "Người con gái Nam Xương" – một bi kịch của con người)

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu

- Kiểu bài: đoạn văn nghị luận (khoảng 5 – 7 câu).
- Nội dung: liên quan đến ý kiến của Nguyễn Đăng Na về cái tài của Nguyễn Dữ trong *Chuyện người con gái Nam Xương*.
- Yêu cầu tiếng Việt: trích dẫn ý kiến đó theo cách dẫn trực tiếp (đặt trong dấu ngoặc kép, dẫn nguyên văn, kèm dấu hai chấm) hoặc gián tiếp (thuật lại ý, không đặt trong ngoặc kép, có thể dùng từ "rằng").

a) Đoạn văn mẫu dùng cách dẫn trực tiếp

> Đọc *Chuyện người con gái Nam Xương* của Nguyễn Dữ, người đọc không chỉ xót thương cho số phận oan khuất của Vũ Nương mà còn khâm phục tài năng nghệ thuật của nhà văn. Ở phần đầu, Nguyễn Dữ dựng lên một bức tranh hiện thực chân thực và cay đắng: chiến tranh phong kiến chia lìa vợ chồng, thói ghen tuông mù quáng và lễ giáo hà khắc đã đẩy người phụ nữ đức hạnh đến cái chết. Thế nhưng ở phần sau, bằng những chi tiết kì ảo như Phan Lang lạc vào động rùa, Vũ Nương hiện về giữa dòng sông lung linh rồi biến mất, tác giả lại mở ra một thế giới của ước mơ, của khát vọng được minh oan và được sống hạnh phúc. Chính sự kết hợp ấy đã làm nên giá trị đặc sắc của tác phẩm. Bàn về điều này, nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Na đã nhận xét: "Cái tài của Nguyễn Dữ là ông đã dung hoà được hiện thực với ước mơ, giữa cái tồn tại với cái ảo ảnh." Nhận định đó đã khẳng định tài năng bậc thầy của Nguyễn Dữ trong việc hoà quyện bút pháp hiện thực với bút pháp lãng mạn, kì ảo.

*(Lưu ý cách dẫn trực tiếp: lời dẫn đặt sau dấu hai chấm, dẫn nguyên văn và đặt trong dấu ngoặc kép.)*

b) Đoạn văn mẫu dùng cách dẫn gián tiếp

> *Chuyện người con gái Nam Xương* của Nguyễn Dữ là một thiên truyện vừa thấm đẫm hiện thực vừa bay bổng chất lãng mạn. Một mặt, nhà văn phản ánh chân thực bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến nam quyền: Vũ Nương nết na, thuỷ chung nhưng vẫn phải chịu nỗi oan tày trời rồi gieo mình xuống sông Hoàng Giang. Mặt khác, ông lại sáng tạo nên những yếu tố kì ảo như Phan Lang lạc vào thuỷ cung gặp Linh Phi, Vũ Nương hiện về lung linh giữa dòng sông sau khi Trương Sinh lập đàn giải oan, qua đó gửi gắm niềm cảm thương và ước mơ công lí cho con người. Nguyễn Đăng Na từng cho rằng cái tài của Nguyễn Dữ chính là đã dung hoà được hiện thực với ước mơ, dung hoà giữa cái tồn tại với cái ảo ảnh. Quả thật, nhờ sự kết hợp nhuần nhuyễn ấy mà tác phẩm vừa có sức tố cáo mạnh mẽ, vừa lấp lánh vẻ đẹp nhân đạo và lãng mạn, để lại dư âm sâu lắng trong lòng người đọc.

*(Lưu ý cách dẫn gián tiếp: thuật lại nội dung ý kiến, không dùng dấu ngoặc kép, dùng từ "rằng" / "là" để nối; ý được điều chỉnh về ngôi cho phù hợp với câu văn.)*

Kiểm tra lại: đoạn văn đúng dung lượng 5 – 7 câu, nội dung bám sát ý kiến; ở (a) đã dẫn nguyên văn câu nói trong ngoặc kép sau dấu hai chấm (dẫn trực tiếp), ở (b) đã thuật lại ý không dùng ngoặc kép (dẫn gián tiếp) → đáp ứng đủ yêu cầu của đề.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.