Giải Bài 4 trang 92 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Trong văn bản, hiện tượng lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long đã được soi chiếu từ những góc nhìn nào? Sự phối hợp các góc nhìn như vậy có ý nghĩa gì?
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ (Lê Anh Tuấn))
Gợi ý trả lời
Bài 4 (trang 93) — Văn bản: *Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ* (Lê Anh Tuấn)
a) Những góc nhìn soi chiếu hiện tượng lũ
Trong văn bản, hiện tượng lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long được tác giả nhìn nhận, đánh giá từ nhiều góc nhìn khác nhau:
- Góc nhìn tự nhiên — địa lí, thủy văn: Lũ là một quy luật, một nhịp điệu tuần hoàn tất yếu của tự nhiên. Hằng năm nước sông Mê Công dâng cao tràn vào đồng bằng, hình thành mùa nước nổi gắn liền với đặc điểm của vùng châu thổ.
- Góc nhìn sinh thái — môi trường: Lũ mang phù sa bồi đắp đồng ruộng, thau chua rửa mặn, vệ sinh đồng ruộng và đem lại nguồn lợi thủy sản. Lũ được nhìn như một nguồn tài nguyên, một phần không thể thiếu của hệ sinh thái đồng bằng.
- Góc nhìn kinh tế — đời sống người dân: Lũ gắn với sinh kế của cư dân miền châu thổ — mùa nước nổi là mùa làm ăn, đánh bắt, canh tác đặc trưng; đồng thời lũ cũng có mặt bất lợi nếu con người ứng xử không phù hợp.
- Góc nhìn văn hóa — lịch sử, tâm thế con người: Tác giả soi chiếu sự thay đổi trong cách ứng xử của con người với lũ — từ tâm thế "sống chung với lũ" (coi lũ là tai họa cần né tránh, đối phó) chuyển sang "chào đón lũ" (coi lũ là bạn, là nguồn lợi, chủ động thích ứng), hướng tới phát triển bền vững.
b) Ý nghĩa của sự phối hợp các góc nhìn
- Giúp người đọc hiểu hiện tượng lũ một cách toàn diện, nhiều chiều, khách quan: lũ vừa có mặt lợi vừa có mặt hại, không thuần túy là "tai họa" mà còn là nguồn tài nguyên quý.
- Làm cho văn bản thông tin trở nên thuyết phục, giàu sức nặng khoa học: các thông tin đối chiếu, bổ sung cho nhau, tránh cái nhìn phiến diện, một chiều.
- Làm nổi bật và củng cố quan điểm trung tâm của tác giả: cần thay đổi thái độ ứng xử với lũ — từ "sống chung" (bị động chống đỡ) sang "chào đón" (chủ động thích ứng, khai thác lợi ích) để phát triển bền vững miền châu thổ sông Cửu Long.
- Thể hiện thái độ, tình cảm và trách nhiệm của người viết với thiên nhiên và đời sống con người vùng đồng bằng, khơi gợi ở người đọc ý thức nhìn nhận lại mối quan hệ giữa con người với tự nhiên.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.