Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 1 trang 79 SGK Ngữ văn 8

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm đọc một số văn bản truyện viết về đề tài lịch sử, một số bài thơ Đường luật (bát cú, tứ tuyệt) viết về vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người trong quá khứ, một số văn bản nghị luận xã hội viết về những vấn đề liên quan đến đất nước, con người Việt Nam. Ghi vào nhật kí đọc sách những thông tin cơ bản mà em thu nhận được từ văn bản.

Gợi ý trả lời

Hướng dẫn chung

Đây là bài Đọc mở rộng (trang 80), yêu cầu em tự tìm đọc thêm các văn bản *cùng thể loại / cùng đề tài* với các văn bản đã học ở học kì I, rồi ghi lại vào nhật kí đọc sách. Em cần đọc đủ ba nhóm văn bản và với mỗi văn bản ghi được những thông tin cơ bản (tên văn bản, tác giả, thể loại, nội dung chính, chi tiết / hình ảnh ấn tượng, điều em học được).

a) Truyện viết về đề tài lịch sử

Một số văn bản em có thể tìm đọc: *Hoàng Lê nhất thống chí* (Ngô gia văn phái), *Lá cờ thêu sáu chữ vàng* (Nguyễn Huy Tưởng), *An Tư*, *Đêm hội Long Trì* (Nguyễn Huy Tưởng), *Trên sông truyền hịch*…

Ghi vào nhật kí đọc sách (ví dụ với *Lá cờ thêu sáu chữ vàng*):
- Tên văn bản / tác giả: *Lá cờ thêu sáu chữ vàng* – Nguyễn Huy Tưởng.
- Thể loại / đề tài: truyện lịch sử, viết về cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông thời Trần.
- Nội dung chính: kể về người thiếu niên anh hùng Trần Quốc Toản bóp nát quả cam vì không được dự hội nghị bàn việc nước, rồi chiêu mộ quân sĩ, giương lá cờ thêu sáu chữ *“Phá cường địch, báo hoàng ân”* lập công đánh giặc.
- Chi tiết ấn tượng: hình ảnh bóp nát quả cam lúc nào không hay.
- Điều thu nhận được: lòng yêu nước, ý chí căm thù giặc và khát vọng lập công của tuổi trẻ.

b) Thơ Đường luật (bát cú, tứ tuyệt) viết về vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống con người trong quá khứ

Một số bài em có thể tìm đọc: *Thu điếu*, *Thu ẩm*, *Thu vịnh* (Nguyễn Khuyến); *Qua Đèo Ngang* (Bà Huyện Thanh Quan); *Chiều hôm nhớ nhà* (Bà Huyện Thanh Quan); *Bánh trôi nước* (Hồ Xuân Hương); *Cảnh khuya*, *Rằm tháng giêng* (Hồ Chí Minh); *Bạn đến chơi nhà* (Nguyễn Khuyến)…

Ghi vào nhật kí đọc sách (ví dụ với *Thu điếu*):
- Tên văn bản / tác giả: *Thu điếu (Câu cá mùa thu)* – Nguyễn Khuyến.
- Thể loại: thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
- Nội dung chính: vẻ đẹp tĩnh lặng, trong trẻo của cảnh thu đồng bằng Bắc Bộ và tâm trạng, nỗi niềm của nhà thơ.
- Hình ảnh / nghệ thuật ấn tượng: “ao thu lạnh lẽo nước trong veo”, “sóng biếc”, “lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”; cách gieo vần “eo”, bố cục đề – thực – luận – kết.
- Điều thu nhận được: cảm nhận được vẻ đẹp bình dị của làng quê Việt Nam và tình yêu thiên nhiên, đất nước kín đáo của tác giả.

c) Văn bản nghị luận xã hội viết về những vấn đề liên quan đến đất nước, con người Việt Nam

Một số văn bản em có thể tìm đọc: *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* (Hồ Chí Minh), *Đức tính giản dị của Bác Hồ* (Phạm Văn Đồng), *Nước Đại Việt ta* – trích *Bình Ngô đại cáo* (Nguyễn Trãi), *Hịch tướng sĩ* (Trần Quốc Tuấn), *Bàn luận về phép học* (Nguyễn Thiếp)…

Ghi vào nhật kí đọc sách (ví dụ với *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta*):
- Tên văn bản / tác giả: *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* – Hồ Chí Minh.
- Thể loại: văn bản nghị luận xã hội.
- Vấn đề nghị luận (luận đề): truyền thống yêu nước nồng nàn của dân tộc Việt Nam.
- Hệ thống luận điểm / lí lẽ, bằng chứng: lòng yêu nước trong lịch sử (Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…) và lòng yêu nước trong kháng chiến hiện tại (mọi tầng lớp, lứa tuổi, vùng miền đều góp sức).
- Nghệ thuật lập luận: bố cục chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu, hình ảnh so sánh “tinh thần yêu nước … kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn”.
- Điều thu nhận được: hiểu và tự hào về truyền thống yêu nước; nhận ra trách nhiệm của bản thân trong việc giữ gìn, phát huy truyền thống đó.

Lưu ý khi làm: Đây là bài đọc mở rộng nên em chọn những văn bản *em thật sự đã đọc*, ghi trung thực cảm nhận của mình; mỗi văn bản trình bày thành một mục rõ ràng trong nhật kí đọc sách theo các thông tin cơ bản như trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.