Giải Bài 5 trang 77 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Tìm đọc một văn bản nghị luận bàn về vấn đề xã hội, ghi vào vở luận đề, các luận điểm, các kiểu đoạn văn được sử dụng ở văn bản đó.
Gợi ý trả lời
Bài tham khảo (HS có thể chọn văn bản khác tương tự)
Văn bản nghị luận được chọn: "Bàn về đọc sách" của Chu Quang Tiềm (bàn về một vấn đề văn hóa – xã hội: việc đọc sách).
a) Luận đề (vấn đề bàn luận của cả văn bản)
Đọc sách là con đường quan trọng để tích lũy, nâng cao học vấn; vì vậy cần biết chọn sách mà đọc và đọc sao cho có hiệu quả.
b) Các luận điểm (những ý lớn triển khai luận đề)
- Luận điểm 1: Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách — sách là kho tàng lưu giữ thành quả tri thức của nhân loại, đọc sách là cách kế thừa và chuẩn bị cho con đường học vấn.
- Luận điểm 2: Những khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc khi đọc sách trong tình hình sách nhiều hiện nay — đọc không chuyên sâu (đọc nhiều mà qua loa) và đọc lạc hướng (tham nhiều, lãng phí sức).
- Luận điểm 3: Phương pháp đọc sách đúng đắn — phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ; kết hợp đọc rộng với đọc sâu, vừa đọc sách phổ thông vừa đọc sách chuyên môn.
c) Các kiểu đoạn văn được sử dụng
- Đoạn diễn dịch: câu chủ đề nêu ý khái quát đặt ở đầu đoạn, các câu sau triển khai, chứng minh (ví dụ đoạn mở đầu nêu khẳng định "Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vấn" rồi giải thích phía sau).
- Đoạn quy nạp: nêu các biểu hiện, dẫn chứng cụ thể trước (đọc qua loa, đọc tham nhiều…) rồi rút ra kết luận khái quát ở cuối đoạn.
- Đoạn song song (song hành): các câu cùng triển khai, làm rõ một chủ đề chung mà không có câu chủ đề nổi bật, thường dùng khi so sánh (đọc sách giống như đánh trận, cần đánh vào thành trì kiên cố…).
- Đoạn phối hợp: kết hợp câu chủ đề ở đầu và câu chốt ở cuối đoạn để vừa giới thiệu vừa nhấn mạnh kết luận.
*Lưu ý cách làm:* khi ghi vào vở, HS cần (1) chép đúng tên văn bản, tác giả; (2) nêu luận đề bằng một câu; (3) liệt kê luận điểm theo trình tự xuất hiện; (4) chỉ rõ mỗi kiểu đoạn văn kèm vị trí/ví dụ trong bài để chứng minh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.