Giải Bài 3 trang 77 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Từ các thông tin ở hai bảng trên, hãy rút ra những đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận.
Gợi ý trả lời
a) Khái quát chung
Từ các thông tin ở hai bảng trên (bảng tổng hợp các văn bản nghị luận đã học và bảng các yếu tố của văn bản nghị luận), ta có thể rút ra những đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận như sau:
b) Về mục đích
Văn bản nghị luận được viết ra nhằm *thuyết phục* người đọc, người nghe về một ý kiến, quan điểm, tư tưởng của người viết trước một vấn đề của đời sống hoặc văn học. Người viết muốn người đọc tin và đồng tình với cách nhìn nhận, đánh giá của mình.
c) Về nội dung (các yếu tố cốt lõi)
Mỗi văn bản nghị luận đều có các yếu tố cơ bản:
- Luận đề: vấn đề chính được nêu ra để bàn luận trong toàn văn bản.
- Luận điểm: những ý kiến thể hiện quan điểm của người viết nhằm làm sáng tỏ luận đề.
- Lí lẽ: những lời bàn luận, giải thích, phân tích để làm rõ cho luận điểm.
- Bằng chứng (dẫn chứng): những sự việc, số liệu, hình ảnh, câu chuyện… cụ thể, xác thực lấy từ thực tế hoặc tác phẩm để chứng minh cho lí lẽ, khiến luận điểm trở nên đáng tin.
d) Về cách tổ chức, lập luận
Lí lẽ và bằng chứng được sắp xếp, liên kết chặt chẽ, mạch lạc theo một trình tự hợp lí (lập luận) để làm sáng tỏ luận điểm và luận đề. Chính sự chặt chẽ, logic của lập luận tạo nên sức thuyết phục cho văn bản.
đ) Về thái độ, tình cảm của người viết
Qua việc trình bày ý kiến, lí lẽ và bằng chứng, người viết còn bộc lộ rõ thái độ, tình cảm, cách đánh giá của mình đối với vấn đề nghị luận (đồng tình, phản đối, ngợi ca, phê phán…).
➡ Kết luận: Văn bản nghị luận là loại văn bản dùng lí lẽ và bằng chứng, qua lập luận chặt chẽ, để nêu và làm sáng tỏ luận đề, luận điểm nhằm thuyết phục người đọc về quan điểm, tư tưởng của người viết trước một vấn đề.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.