Giải Bài 2 trang 77 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền thông tin phù hợp:
| Luận điểm | Hịch tướng sĩ | Tinh thần yêu nước của nhân dân ta |
| --- | --- | --- |
| Luận điểm 1 … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … |
| Luận điểm 2 … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … |
| Luận điểm n … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … | – Đoạn từ… đến…<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: … |
(văn bản: Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn); Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh))
Bảng mẫu gồm 3 cột: Luận điểm, Hịch tướng sĩ, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta; các hàng là Luận điểm 1, Luận điểm 2, … Luận điểm n; mỗi ô ghi gợi ý “– Đoạn từ… đến…” và “– Đoạn văn thuộc kiểu: …”.
Gợi ý trả lời
Gợi ý cách làm: Với mỗi văn bản, em xác định hệ thống luận điểm (các ý lớn mà tác giả triển khai để làm sáng tỏ luận đề), chỉ ra đoạn văn tương ứng (từ câu nào đến câu nào) và gọi tên kiểu đoạn văn xét theo cách tổ chức câu chủ đề: *diễn dịch* (câu chủ đề đầu đoạn), *quy nạp* (câu chủ đề cuối đoạn), *song hành* (không có câu chủ đề, các câu ngang nhau), *phối hợp / tổng – phân – hợp* (câu chủ đề ở cả đầu và cuối).
Dưới đây là bảng đã điền:
| Luận điểm | Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn) | Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh) |
| --- | --- | --- |
| Luận điểm 1 – Nêu vấn đề / khơi gợi | – Đoạn từ *“Ta thường nghe: Kỉ Tín đem mình chết thay…”* đến *“…lưu tiếng tốt.”* → nêu gương các trung thần nghĩa sĩ xả thân vì chủ, vì nước để khích lệ ý chí.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: quy nạp (dẫn một loạt tấm gương rồi khái quát ở câu cuối). | – Đoạn từ *“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước…”* đến *“…lũ bán nước và lũ cướp nước.”* → nêu luận đề: lòng yêu nước là truyền thống quý báu, có sức mạnh to lớn.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: diễn dịch (câu chủ đề “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước” đứng đầu). |
| Luận điểm 2 – Soi vào thực tế / lịch sử | – Đoạn từ *“Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc…”* đến *“…ta cũng vui lòng.”* → tố cáo tội ác của giặc và bày tỏ lòng căm thù, nỗi đau đáu của chủ tướng.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: phối hợp (tổng – phân – hợp). | – Đoạn từ *“Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại…”* đến *“…tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”* → tinh thần yêu nước trong lịch sử dựng nước, giữ nước.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: diễn dịch (câu chủ đề “Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta” mở đầu). |
| Luận điểm 3 – Mở rộng, nêu đòi hỏi | – Đoạn từ *“Các ngươi ở cùng ta coi giữ binh quyền…”* đến *“…phỏng có được không?”* → phê phán thái độ, hành động sai trái của tướng sĩ và chỉ ra việc nên làm.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: song hành / phối hợp (lập luận tương phản đúng – sai). | – Đoạn từ *“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước…”* đến *“…đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.”* → tinh thần yêu nước của nhân dân trong hiện tại.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: phối hợp (tổng – phân – hợp) (câu chủ đề ở đầu và câu khái quát ở cuối đoạn). |
| Luận điểm n – Kết, nêu nhiệm vụ | – Đoạn từ *“Nay ta chọn binh pháp các nhà hợp làm một quyển…”* đến hết → kêu gọi học tập *Binh thư yếu lược*, ra sức luyện binh đánh giặc.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: diễn dịch. | – Đoạn từ *“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý…”* đến hết → nêu nhiệm vụ: phải ra sức tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo để tinh thần yêu nước được thực hành vào công việc kháng chiến.<br>– Đoạn văn thuộc kiểu: diễn dịch (hình ảnh so sánh “của quý” mở đầu, triển khai nhiệm vụ). |
Lưu ý khi điền: số lượng luận điểm (1, 2, … n) không nhất thiết bằng nhau ở hai văn bản; em bám vào mạch lập luận thực tế của từng bài. Khi gọi tên kiểu đoạn văn, hãy chỉ rõ vị trí câu chủ đề để chứng minh (đầu đoạn → diễn dịch, cuối đoạn → quy nạp, đầu và cuối → phối hợp, không có câu chủ đề → song hành).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.