Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Bài 3 trang 31 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt (Văn bản Thạch Sanh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Giải thích nghĩa của những từ ngữ in đậm trong các trường hợp sau:

a. Một hôm có người hàng rượu tên là Lý Thông đi qua đó, nghỉ ở gốc đa. Thấy Thạch Sanh gánh về một gánh củi lớn, hắn nghĩ bụng: "Người này khoẻ như voi. Nếu nó về ở cùng ta thì lợi bao nhiêu". Lý Thông lân la gợi chuyện rồi gạ cùng Thạch Sanh kết nghĩa anh em.

b. Còn Lý Thông hí hửng đem đầu của con yêu quái vào kinh đô nộp cho nhà vua.

c. Đến cuối hang, chàng thấy có một chiếc cũi sắt. Một chàng trai khôi ngô tuấn tú bị nhốt trong đó, chàng trai đó chính là Thái tử con vua Thuỷ Tề.

d. Về phần nàng công chúa bất hạnh, từ khi được cứu thoát đưa về cung thì bị câm. Suốt ngày nàng chẳng nói, chẳng cười, mặt buồn rười rượi.
(văn bản: Thạch Sanh (truyện cổ tích))

Gợi ý trả lời

Giải thích nghĩa của các từ ngữ in đậm (dựa vào ngữ cảnh trong truyện *Thạch Sanh*):

a. lân la (*Lý Thông lân la gợi chuyện...*)

- lân la: dần dần tiếp cận, tìm cách làm quen, bắt chuyện với người khác một cách từ từ, khéo léo nhằm đạt được mục đích của mình.
- Trong câu: Lý Thông từ từ đến gần, kiếm cớ bắt chuyện với Thạch Sanh để gạ kết nghĩa anh em (vì muốn lợi dụng sức khoẻ của chàng).

b. hí hửng (*Lý Thông hí hửng đem đầu con yêu quái...*)

- hí hửng: vui mừng, phấn khởi lộ rõ ra ngoài nét mặt, cử chỉ (thường vì nghĩ mình sắp được hưởng lợi hoặc được khen thưởng).
- Trong câu: Lý Thông vui mừng ra mặt vì tưởng sắp lập được công lớn, được vua ban thưởng (dù đó là công cướp của Thạch Sanh).

c. khôi ngô tuấn tú (*Một chàng trai khôi ngô tuấn tú...*)

- khôi ngô tuấn tú: (nói về người con trai) có vẻ ngoài sáng sủa, đẹp đẽ, dáng vẻ thông minh, khoẻ khoắn, dễ coi.
- Trong câu: chỉ vẻ đẹp đầy đặn, sáng sủa của chàng Thái tử con vua Thuỷ Tề.

d. bất hạnh (*nàng công chúa bất hạnh...*)

- bất hạnh: không may mắn, gặp phải cảnh ngộ đau khổ, rủi ro trong cuộc đời (trái nghĩa với *hạnh phúc*).
- Trong câu: chỉ số phận không may của nàng công chúa — bị yêu quái bắt, được cứu về thì lại bị câm, suốt ngày buồn rầu, chẳng nói chẳng cười.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.