Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập một

Giải Câu hỏi trang 95 SGK Ngữ văn 12

Văn bản 1. Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể) - Đoàn Thị Điểm   Gợi ý trả lời

Đề bài

Kể tên một số truyện truyền kì có yếu tố kì ảo mà bạn biết. Bạn có ấn tượng với tác phẩm nào nhất? Vì sao?
(văn bản: Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể) - Đoàn Thị Điểm)

Gợi ý trả lời

a) Kể tên một số truyện truyền kì có yếu tố kì ảo

Truyện truyền kì là thể loại văn xuôi tự sự thời trung đại, thường dùng yếu tố kì ảo (thần, tiên, ma, quỷ, mộng, hóa thân, âm phủ, thủy cung…) để phản ánh hiện thực và gửi gắm quan niệm, thái độ của tác giả. Một số tác phẩm tiêu biểu mà em biết:

- *Truyền kì mạn lục* của Nguyễn Dữ (thế kỉ XVI) với nhiều truyện nổi tiếng:
+ *Chuyện người con gái Nam Xương* (chuyện Vũ Nương trẫm mình rồi sống dưới thủy cung, hiện về trong lễ giải oan).
+ *Chuyện chức phán sự đền Tản Viên* (Ngô Tử Văn đốt đền, xuống âm phủ kiện hồn tướng giặc, được nhận chức phán sự).
+ *Chuyện cây gạo*, *Chuyện kì ngộ ở Trại Tây*…
- *Thánh Tông di thảo* tương truyền của Lê Thánh Tông (có *Chuyện hai nữ thần*, *Chuyện gặp tiên ở hồ Lãng Bạc*…).
- *Truyền kì tân phả* của Đoàn Thị Điểm, trong đó có chính *Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể)* kể về nàng Bích Châu hiển linh giúp nước.
- Ngoài ra còn có *Lĩnh Nam chích quái* với các truyện mang màu sắc kì ảo như *Truyện Mị Châu – Trọng Thủy*, *Truyện Thánh Gióng*, *Truyện Trầu cau*…

b) Tác phẩm ấn tượng nhất và lí do

Em ấn tượng nhất với *Chuyện người con gái Nam Xương* (trích *Truyền kì mạn lục* – Nguyễn Dữ). Vì:

- Yếu tố kì ảo giàu ý nghĩa: chi tiết Vũ Nương được Linh Phi cứu, sống ở thủy cung và hiện về lung linh giữa dòng sông trong lễ giải oan vừa hoang đường vừa thấm đẫm chất trữ tình. Yếu tố kì ảo không chỉ để li kì mà tạo nên kết thúc "có hậu" trong tâm tưởng, hoàn chỉnh vẻ đẹp của nhân vật.
- Giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc: truyện phơi bày bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến nam quyền – đức hạnh, thủy chung mà vẫn bị nghi oan, phải tìm đến cái chết; qua đó tác giả cảm thương, trân trọng và bênh vực người phụ nữ.
- Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn: cách thắt nút – mở nút bằng chi tiết "cái bóng" rất tự nhiên mà bất ngờ, kết hợp yếu tố thực và ảo khiến câu chuyện vừa chân thực vừa bay bổng, để lại dư âm day dứt.

(Đây là câu hỏi mở trước khi đọc, nhằm khơi gợi hiểu biết và trải nghiệm cá nhân; học sinh có thể chọn tác phẩm khác miễn là nêu được lí do thuyết phục.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.