Giải Câu hỏi trang 95 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
Hãy chia sẻ cảm nhận về một số truyện dân gian có yếu tố kì ảo mà bạn từng đọc.
(văn bản: Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể) - Đoàn Thị Điểm)
Gợi ý trả lời
Câu hỏi chuẩn bị đọc (trang 95): Chia sẻ cảm nhận về một số truyện dân gian có yếu tố kì ảo mà bạn từng đọc.
Gợi ý trả lời (có thể chọn một vài truyện tiêu biểu):
a) "Thạch Sanh" — Đây là truyện cổ tích để lại trong em ấn tượng sâu sắc nhất về yếu tố kì ảo. Thạch Sanh là con của Ngọc Hoàng được đầu thai xuống trần, lớn lên được thiên thần dạy võ nghệ và các phép thần thông. Những chi tiết kì ảo như cung tên vàng, cây đàn thần (tiếng đàn chữa khỏi bệnh cho công chúa, lui được quân mười tám nước chư hầu), niêu cơm thần ăn mãi không hết... khiến em vô cùng thích thú. Em cảm nhận được ước mơ của nhân dân về công lí: người hiền lành, dũng cảm như Thạch Sanh cuối cùng được hạnh phúc, còn kẻ gian xảo, bội bạc như Lí Thông bị trừng trị. Yếu tố kì ảo ở đây vừa làm câu chuyện hấp dẫn, li kì, vừa thể hiện niềm tin "ở hiền gặp lành".
b) "Sọ Dừa" — Em cảm nhận được vẻ đẹp nhân văn ẩn sau những chi tiết tưởng tượng kì lạ. Nhân vật Sọ Dừa ra đời một cách kì dị (tròn như quả dừa, không chân không tay) nhưng lại tài giỏi, có thể lột xác thành chàng trai khôi ngô. Những chi tiết như Sọ Dừa đỗ trạng nguyên, dự đoán trước tai họa và trao cho vợ hòn đá lửa, con dao, hai quả trứng gà để thoát nạn... thể hiện triết lí dân gian: đừng đánh giá con người qua vẻ bề ngoài, cái đẹp thật sự nằm ở phẩm chất và tài năng bên trong.
c) "Tấm Cám" — Truyện gây ấn tượng mạnh với em bởi chuỗi yếu tố kì ảo gắn với sự hóa thân nhiều lần của Tấm (từ con người thành chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, rồi quả thị). Sự xuất hiện của Bụt mỗi khi Tấm khóc, đàn gà, con cá bống... đều là những chi tiết thần kì mang đậm màu sắc cổ tích. Qua đó, em thấy được sức sống mãnh liệt và khát vọng đấu tranh giành lại hạnh phúc của người lương thiện trước cái ác.
Cảm nhận chung: Yếu tố kì ảo trong truyện dân gian không chỉ tạo nên sự hấp dẫn, li kì mà còn là phương tiện để nhân dân gửi gắm ước mơ, khát vọng về công lí, về lẽ công bằng và niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của cái thiện trước cái ác. Những yếu tố kì ảo ấy giúp em đọc truyện "Hải khẩu linh từ" của Đoàn Thị Điểm với tâm thế sẵn sàng đón nhận một thế giới thần tiên, linh thiêng.
*(Đây là câu hỏi mở "chia sẻ cảm nhận" nên có thể trình bày theo trải nghiệm đọc của riêng mỗi người.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.