Giải Bài 6 trang 78 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Khẳng định: Nội dung nghị luận của văn bản *Mấy ý nghĩ về thơ* (Nguyễn Đình Thi) vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với thực tế sáng tác thơ hiện nay. Những quan niệm mà tác giả nêu ra từ năm 1949 không hề cũ, mà vẫn là những chân lí nghệ thuật soi sáng cho người cầm bút hôm nay. Có thể lí giải điều đó qua các phương diện sau:

a) Quan niệm thơ phải gắn với cảm xúc, tâm hồn con người vẫn còn nguyên giá trị:
Nguyễn Đình Thi cho rằng "Đầu mối của thơ có lẽ ta đi tìm bên trong tâm hồn con người", thơ là tiếng nói của tình cảm, của những "rung động" mãnh liệt. Đây là bản chất muôn đời của thơ ca. Thơ hiện nay dù đổi mới về hình thức, đề tài, thể loại đến đâu thì vẫn phải xuất phát từ cảm xúc chân thật, từ những trăn trở về cuộc sống và con người. Một bài thơ thiếu tình cảm, chỉ chạy theo kĩ thuật ngôn từ, sẽ trở nên khô khan, giả tạo — đó là điều người sáng tác hôm nay cần ghi nhớ.

b) Quan niệm về hình ảnh, ngôn ngữ thơ vẫn là bài học thiết thực:
Tác giả nhấn mạnh thơ phải có "hình ảnh" sống động, ngôn ngữ thơ có khả năng gợi, "có một sức mạnh gọi dậy những điều mà nó không nói ra". Trong bối cảnh thơ hiện nay có xu hướng dễ dãi, nói thẳng, nói trắng ra ý nghĩ mà thiếu hàm súc, thì quan niệm này càng có ý nghĩa cảnh tỉnh: thơ hay là thơ biết tiết chế, gợi nhiều hơn tả, để lại dư âm trong lòng người đọc.

c) Quan niệm thơ vừa kế thừa truyền thống vừa phải sáng tạo, đổi mới:
Nguyễn Đình Thi chủ trương thơ cần tự do trong hình thức (ông bàn về thơ không vần, về nhịp điệu bên trong của tâm hồn), không nên trói buộc vào khuôn khổ cũ, nhưng đổi mới phải vì nội dung, vì cảm xúc chứ không phải đổi mới hình thức một cách hình thức chủ nghĩa. Thực tế sáng tác thơ hôm nay với nhiều thể nghiệm, cách tân (thơ tự do, thơ văn xuôi, thơ thị giác…) rất cần tinh thần ấy: dám đổi mới nhưng đổi mới phải có cơ sở từ nội dung tư tưởng, tình cảm, tránh sự lập dị, cầu kì vô nghĩa.

d) Quan niệm thơ gắn với thời đại, với cuộc sống:
Tác giả viết trong hoàn cảnh kháng chiến, đề cao thơ phục vụ đời sống, gắn bó với con người và dân tộc. Tinh thần ấy vẫn đúng: thơ hôm nay cũng cần bắt rễ vào hiện thực đời sống đương đại, nói lên được tâm tư, khát vọng của con người thời đại mới, tránh xa rời thực tế, chỉ loay hoay với cái tôi nhỏ hẹp.

Kết luận: Dù ra đời đã hơn bảy mươi năm, những ý kiến của Nguyễn Đình Thi về bản chất, đặc trưng và yêu cầu của thơ ca vẫn mang tính thời sự, vẫn là những định hướng quý báu cho người làm thơ hôm nay. Bởi lẽ tác giả đã chạm tới những quy luật phổ quát, lâu bền của nghệ thuật thơ ca — điều không bị giới hạn bởi thời gian.