Giải Bài 7 trang 78 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi mở (phần Kết nối đọc – viết / sau khi đọc), yêu cầu rút ra bài học bổ ích cho bản thân về bản chất của thơ và việc đọc thơ từ văn bản nghị luận *Mấy ý nghĩ về thơ* của Nguyễn Đình Thi. Có thể trình bày theo các ý sau:

a) Điều rút ra về bản chất của thơ

- Thơ trước hết là tiếng nói của tâm hồn, bắt nguồn từ chiều sâu cảm xúc: "đầu mối của thơ có lẽ ta đi tìm bên trong tâm hồn con người". Vì thế, hiểu thơ là phải đi tìm cái rung động, cái "bão tố" bên trong ấy chứ không chỉ dừng ở câu chữ bề mặt.
- Thơ là sự kết hợp giữa cảm xúc và tư tưởng: "Thơ là tiếng nói đầu tiên, tiếng nói thứ nhất của tâm hồn khi đụng chạm với cuộc sống", nhưng cảm xúc trong thơ không tách rời trí tuệ, suy nghĩ. Thơ hay là thơ có cảm xúc chân thật đi liền với một tư tưởng, một cái nhìn về cuộc đời.
- Thơ có đặc trưng riêng về ngôn ngữ và hình ảnh: hình ảnh thơ nảy sinh từ cảm xúc, "là hình ảnh thực nảy lên trong tâm hồn khi ta sống trong một cảnh huống hoặc trạng thái nào đấy"; ngôn ngữ thơ giàu nhịp điệu, nhạc tính, có khả năng gợi mà không kể hết, "ý ở ngoài lời". → Bài học: thơ không cốt ở sự hoa mĩ, cầu kì mà cốt ở sự chân thật của cảm xúc và sức gợi của hình ảnh, ngôn từ.

b) Điều rút ra về việc đọc thơ

- Đọc thơ phải đọc bằng tâm hồn, bằng sự đồng cảm: muốn hiểu thơ phải để tâm hồn mình rung động cùng nhịp với cảm xúc của nhà thơ, "sống" lại được trạng thái, cảnh huống đã làm nảy sinh bài thơ.
- Đọc thơ cần chú ý tới hình ảnh, nhịp điệu, nhạc điệu và khoảng trống "ý ở ngoài lời": không chỉ hiểu nghĩa đen câu chữ mà phải cảm được phần hàm ẩn, phần gợi mở phía sau ngôn từ.
- Đọc thơ là một quá trình chủ động sáng tạo của người đọc: người đọc góp phần hoàn tất bài thơ bằng liên tưởng, tưởng tượng và vốn sống của mình; mỗi người có thể có những rung cảm riêng.

c) Liên hệ bản thân

- Từ đó, bản thân em học được cách đọc thơ sâu hơn: không học thuộc một cách máy móc, không chỉ "dịch" nghĩa mà biết lắng nghe cảm xúc, hình dung hình ảnh, cảm nhận nhịp điệu và suy ngẫm về tư tưởng mà nhà thơ gửi gắm.
- Em cũng ý thức được rằng muốn yêu và hiểu thơ thì phải nuôi dưỡng một tâm hồn nhạy cảm, giàu rung động và gắn bó với cuộc sống — vì chính cuộc sống mới là nguồn gốc của thơ.

(Đây là bài tập nêu cảm nhận, không có "đáp số" theo nghĩa tính toán; học sinh có thể diễn đạt theo trải nghiệm riêng của mình.)