Giải Bài 5 trang 78 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

a) Nêu quan điểm của bản thân (tán thành hay không)

Tôi hoàn toàn tán thành quan điểm của Nguyễn Đình Thi: không nên lo thơ đi vào hình thức này hay hình thức khác, dùng bất cứ hình thức nào cũng được, miễn là thơ diễn tả được đúng tâm hồn con người mới ngày nay.

b) Lí giải vì sao tán thành

- *Thứ nhất, hình thức chỉ là phương tiện, nội dung – tình cảm mới là cái gốc của thơ.* Theo Nguyễn Đình Thi, "đường đi của thơ là con đường đưa thẳng vào tình cảm", cốt lõi của thơ là "tâm hồn", là rung động của con người trước cuộc sống. Vì vậy, điều quyết định giá trị một bài thơ không phải nó có vần hay không vần, dài hay ngắn, mà là nó có chạm được đến tâm hồn, có nói đúng tình cảm của con người thời đại hay không. Đặt hình thức lên trên, coi khuôn khổ là bất biến sẽ trói buộc, làm nghèo khả năng biểu đạt của thơ.

- *Thứ hai, thơ luôn vận động, phát triển cùng đời sống và con người mỗi thời đại.* "Con người mới ngày nay" có tư tưởng, tình cảm, nhịp sống khác trước; để diễn tả cái mới ấy, thơ tất yếu phải tìm những hình thức mới phù hợp. Nếu cứ khư khư giữ một khuôn mẫu cũ (chẳng hạn chỉ chấp nhận thơ có vần điệu niêm luật chặt chẽ) thì thơ không theo kịp và không nói trọn được tâm hồn con người hiện đại. Thực tế thơ ca Việt Nam đã chứng minh: từ thơ Đường luật sang Thơ mới, rồi đến thơ tự do, thơ không vần… mỗi bước đổi mới hình thức đều nhằm biểu đạt những cảm xúc, tư tưởng mới.

- *Thứ ba, quan điểm này thể hiện tinh thần cởi mở, dân chủ và tôn trọng sáng tạo nghệ thuật.* Chấp nhận mọi hình thức tức là mở rộng cánh cửa cho sự tìm tòi, thể nghiệm của người nghệ sĩ; miễn là đạt được mục đích cao nhất của thơ. Lấy tiêu chí "diễn tả đúng tâm hồn con người mới" làm thước đo chung là hợp lí, vừa định hướng, vừa không gò bó sáng tạo.

c) Mở rộng, lưu ý thêm

Tán thành không có nghĩa là xem nhẹ hình thức. Hình thức và nội dung thống nhất với nhau: một tình cảm chân thật, mới mẻ phải tìm được hình thức tương xứng thì mới thành thơ hay. Điều Nguyễn Đình Thi nhấn mạnh là không tuyệt đối hóa, không cố chấp vào một hình thức duy nhất, chứ không phải coi thường việc trau chuốt nghệ thuật. Người làm thơ vẫn phải lao động nghiêm túc để hình thức ấy giúp "tâm hồn con người mới" hiện lên chân thực và lay động nhất.

Kết luận: Quan điểm của Nguyễn Đình Thi đúng đắn, tiến bộ và vẫn còn nguyên giá trị: giá trị đích thực của thơ nằm ở khả năng diễn tả đúng và sâu tâm hồn con người thời đại, còn hình thức chỉ là phương tiện để phục vụ mục đích ấy.