Giải Bài 2 trang 78 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

a) Những quan niệm về thơ được tác giả nêu lên để nhận xét ở phần 1

Mở đầu văn bản, Nguyễn Đình Thi khẳng định *"Từ trước đến nay đã có nhiều định nghĩa về thơ, nhưng lời định nghĩa nào cũng vẫn không đủ"*. Trên cơ sở đó, tác giả dẫn ra và xem xét lại hai quan niệm quen thuộc, phổ biến về thơ:

- Quan niệm thứ nhất: "Thơ là những lời đẹp". Tức cho rằng thơ phải dùng ngôn từ hoa mĩ, trau chuốt, bóng bẩy. Tác giả nhận xét đây là cách hiểu chưa đúng, bởi thực tế có nhiều câu thơ dùng lời lẽ hết sức bình thường, mộc mạc mà vẫn là thơ hay (ví dụ những câu thơ của Hồ Xuân Hương, của Nguyễn Du…).

- Quan niệm thứ hai: "Thơ là những đề tài đẹp". Tức cho rằng thơ chỉ viết về những đối tượng thanh cao, thơ mộng như mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông… Tác giả cũng bác bỏ: có những nhà thơ (như Bô-đơ-le) lại làm thơ từ những đề tài tưởng chừng không hề "đẹp", thậm chí gớm ghiếc, mà vẫn tạo nên thơ.

Như vậy, cả hai quan niệm trên đều quy thơ về hình thức ngôn từ hoặc đề tài bên ngoài — những dấu hiệu phiến diện, không nắm bắt được bản chất của thơ.

b) Mục đích của việc nhận xét các quan niệm đó

Việc nêu lên rồi phản bác những quan niệm cũ, quen thuộc nhưng phiến diện ấy nhằm những mục đích sau:

- Bác bỏ cách hiểu một chiều, hời hợt về thơ (đồng nhất thơ với lời đẹp hay đề tài đẹp), cho thấy chúng không thể là tiêu chí để xác định đặc trưng của thơ.

- Dọn đường, tạo tiền đề để tác giả dẫn dắt người đọc đi tìm và khẳng định quan niệm đúng đắn, sâu sắc hơn về bản chất thơ: thơ bắt nguồn từ tâm hồn, từ cảm xúc, rung động mãnh liệt của con người trước cuộc sống.

- Thể hiện cách lập luận chặt chẽ, thuyết phục: đi từ phủ định những quan niệm chưa thỏa đáng đến khẳng định quan niệm riêng, khiến ý kiến của tác giả trở nên có sức nặng và đáng tin cậy.