Giải Câu 5 trang 72 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Câu 5 (trang 72) — Vai trò của năng lực sáng tạo trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, đối với mỗi người và đối với đất nước

Trên cơ sở nội dung văn bản *Năng lực sáng tạo* (Phan Đình Diệu) và những hiểu biết về đời sống hiện đại, có thể trình bày suy nghĩ theo các ý sau:

a) Đặt vấn đề trong bối cảnh hiện đại

Cuộc sống hiện đại được đặc trưng bởi sự phát triển như vũ bão của khoa học — công nghệ, của kinh tế tri thức và quá trình toàn cầu hóa. Trong bối cảnh đó, tri thức và sự đổi mới liên tục trở thành nguồn lực quan trọng bậc nhất. Vì vậy, năng lực sáng tạo — khả năng tạo ra cái mới, cái có giá trị, không lặp lại lối mòn — không còn là phẩm chất của riêng một số ít người tài, mà trở thành một yêu cầu thiết yếu, một "chìa khóa" để con người và dân tộc thích ứng và vươn lên.

b) Vai trò của năng lực sáng tạo đối với mỗi người

- *Giúp con người khẳng định giá trị và bản sắc riêng:* Sáng tạo là biểu hiện cao nhất của năng lực trí tuệ, giúp mỗi cá nhân vượt lên sự rập khuôn, thể hiện cá tính, dấu ấn độc đáo của bản thân thay vì hòa lẫn, bắt chước người khác.
- *Là điều kiện để thành công và phát triển nghề nghiệp:* Trong một thế giới thay đổi nhanh, người biết sáng tạo sẽ chủ động thích ứng, giải quyết vấn đề mới, tạo ra cơ hội thay vì bị đào thải. Sáng tạo gắn liền với khả năng tự học, tự đổi mới suốt đời.
- *Mang lại niềm vui, hạnh phúc và ý nghĩa sống:* Lao động sáng tạo đem đến sự hứng khởi, cảm giác được tự do thể hiện mình, giúp con người sống chủ động, tích cực và có khát vọng cống hiến.

c) Vai trò của năng lực sáng tạo đối với đất nước

- *Là động lực cho sự phát triển kinh tế — xã hội:* Trong nền kinh tế tri thức, sự thịnh vượng của một quốc gia phụ thuộc chủ yếu vào năng lực đổi mới, sáng tạo của nguồn nhân lực chứ không chỉ vào tài nguyên sẵn có.
- *Giúp đất nước hội nhập và nâng cao vị thế:* Một dân tộc giàu sức sáng tạo mới có thể làm chủ công nghệ, cạnh tranh được với thế giới, thoát khỏi nguy cơ tụt hậu và lệ thuộc.
- *Góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa:* Sáng tạo giúp kết tinh những giá trị mới trên nền truyền thống, làm giàu thêm đời sống tinh thần và văn hóa của dân tộc.

d) Suy nghĩ của bản thân và bài học liên hệ

- Năng lực sáng tạo không phải là năng khiếu bẩm sinh "trời cho" mà có thể được bồi dưỡng, rèn luyện qua học tập, trải nghiệm và một môi trường khuyến khích tư duy độc lập, dám nghĩ dám làm, không sợ sai.
- Là học sinh, cần chủ động học hỏi, nuôi dưỡng óc tò mò, dám đặt câu hỏi, dám đề xuất ý tưởng mới và biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn — đó chính là cách chuẩn bị hành trang để góp phần dựng xây đất nước.

Kết luận: Trong bối cảnh hiện đại, năng lực sáng tạo vừa là phẩm chất làm nên giá trị, hạnh phúc của mỗi con người, vừa là nguồn lực nội sinh quyết định sự phát triển bền vững và vị thế của đất nước. Bồi dưỡng năng lực sáng tạo, vì thế, là trách nhiệm của mỗi cá nhân và của toàn xã hội.