Giải Câu 6 trang 72 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Câu 6 (trang 72) — Tư tưởng của tác giả khi bàn về năng lực sáng tạo của con người

Qua văn bản *Năng lực sáng tạo* (Phan Đình Diệu), ta thấy tác giả gửi gắm một hệ thống tư tưởng sâu sắc, có thể làm rõ qua các ý sau:

a) Đề cao vai trò to lớn, có tính quyết định của năng lực sáng tạo đối với con người và sự phát triển của xã hội. Tác giả khẳng định sáng tạo chính là năng lực làm ra cái mới, cái chưa từng có; nhờ đó mà con người không ngừng khám phá, phát minh, cải tạo tự nhiên và xã hội. Chính năng lực sáng tạo đã làm nên tiến bộ của khoa học, kĩ thuật, văn hóa và toàn bộ nền văn minh nhân loại. Đây là tư tưởng trung tâm, thể hiện cái nhìn trân trọng, tin tưởng vào sức mạnh trí tuệ của con người.

b) Năng lực sáng tạo là phẩm chất tiềm tàng ở mỗi con người chứ không phải đặc ân của riêng số ít thiên tài. Tác giả cho rằng ai cũng có khả năng sáng tạo ở những mức độ khác nhau; vấn đề là ở chỗ con người có biết khơi dậy, nuôi dưỡng và phát huy tiềm năng ấy hay không. Tư tưởng này mang tinh thần nhân văn và dân chủ, khích lệ mỗi cá nhân tin vào chính mình.

c) Sáng tạo gắn liền với tư duy độc lập, tự do, dám nghĩ khác, dám vượt qua lối mòn và những định kiến quen thuộc. Tác giả nhấn mạnh rằng muốn sáng tạo, con người phải có bản lĩnh hoài nghi khoa học, không chấp nhận một cách thụ động những điều có sẵn, biết đặt câu hỏi và tìm con đường mới. Qua đó, tác giả thể hiện tư tưởng coi trọng tự do tư tưởng và tinh thần phản biện như là cội nguồn của mọi sáng tạo.

d) Năng lực sáng tạo cần được bồi dưỡng, rèn luyện qua học tập, lao động và một môi trường giáo dục, xã hội cởi mở, khuyến khích cái mới. Tác giả bày tỏ mối quan tâm tới việc giáo dục và xã hội phải tạo điều kiện để năng lực sáng tạo được nảy nở, thay vì áp đặt, rập khuôn. Đây là tư tưởng có ý nghĩa thực tiễn, nhất là trong bối cảnh hội nhập và phát triển đất nước.

Khái quát: Tư tưởng bao trùm của tác giả là *đề cao, trân trọng và tin tưởng vào năng lực sáng tạo của con người* — xem đó vừa là phẩm chất quý giá vốn có của mỗi người, vừa là động lực cốt lõi cho sự tiến bộ của nhân loại; đồng thời nhắc nhở phải nuôi dưỡng tự do tư duy, tinh thần dám nghĩ dám làm và xây dựng môi trường khuyến khích sáng tạo. Qua đó, Phan Đình Diệu thể hiện tầm nhìn của một nhà khoa học có trách nhiệm với con người và sự phát triển của xã hội.