Giải Câu 1 trang 51 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

a) Đoạn trích kể về sự kiện gì?

Đoạn trích "Bước vào đời" (trích hồi kí *Nhớ nghĩ chiều hôm*) kể lại một chặng đường quan trọng trong cuộc đời tác giả Đào Duy Anh: sau khi học xong và đi dạy học, ông đã từ bỏ nghề dạy học yên ổn để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng, hoạt động chính trị – xã hội. Đó là sự kiện tác giả "bước vào đời" – quyết định rời bỏ cuộc sống viên chức, nhà giáo bình lặng để tham gia hoạt động yêu nước, tìm gặp những nhà cách mạng (như cơ duyên gắn bó với phong trào, với các chí sĩ), dấn thân vào sự nghiệp chung của dân tộc trong hoàn cảnh đất nước đang bị thực dân đô hộ. Nói cách khác, đoạn trích ghi lại bước ngoặt lựa chọn lí tưởng, con đường đi của một trí thức trẻ đầu thế kỉ XX.

b) Tác giả đã kể câu chuyện từ điểm nhìn nào?

Vì đây là hồi kí nên tác giả kể chuyện ở ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng "tôi" – chính là tác giả Đào Duy Anh, người trong cuộc trực tiếp trải nghiệm sự kiện. Đó là điểm nhìn của người kể chuyện hạn tri, nhìn từ hiện tại hồi tưởng về quá khứ: người từng trải nay đứng ở thời điểm "chiều hôm" của cuộc đời, nhớ lại và kể lại những gì chính mình đã sống, đã nghĩ, đã chọn thời tuổi trẻ.

c) Ý nghĩa của việc lựa chọn điểm nhìn đó:

- Tăng tính chân thực, xác thực cho câu chuyện: những sự kiện được kể là chuyện của chính người kể, do "người thật việc thật" thuật lại nên đáng tin cậy – đúng với đặc trưng thể loại hồi kí.
- Bộc lộ trực tiếp, chân thành thế giới nội tâm: qua ngôi "tôi", tác giả có thể trực tiếp giãi bày những suy nghĩ, trăn trở, băn khoăn và khát vọng của mình khi đứng trước quyết định bước vào đời, khiến người đọc thấu hiểu và đồng cảm với động cơ, lí tưởng của nhân vật.
- Tạo chiều sâu chiêm nghiệm: điểm nhìn hồi tưởng (hiện tại nhìn về quá khứ) cho phép tác giả vừa kể lại sự việc vừa đánh giá, suy ngẫm, soi chiếu lại lựa chọn của mình bằng cái nhìn từng trải, khiến câu chuyện vừa sinh động vừa giàu ý nghĩa đúc kết về lẽ sống, về con đường của một trí thức yêu nước.