Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 49 SGK Ngữ văn 12

Nhìn về vốn văn hoá dân tộc / Văn bản về Phan Bội Châu (kí ức tác giả)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả đã cảm nhận thế nào về sức ảnh hưởng của những nhân vật lịch sử đối với cá nhân mình?
(văn bản: Văn bản hồi kí kể về cuộc đón tiếp cụ Phan Bội Châu ở Đồng Hới và quyết định vào Sài Gòn viết báo của tác giả)

Gợi ý trả lời

Phân tích câu hỏi: Văn bản là đoạn hồi kí ghi lại cuộc đón tiếp cụ Phan Bội Châu ở Đồng Hới và quyết định của tác giả vào Sài Gòn viết báo. Qua đó, tác giả bộc lộ cảm nhận về sức ảnh hưởng mạnh mẽ của những nhân vật lịch sử (tiêu biểu là cụ Phan Bội Châu) đối với chính cuộc đời và lí tưởng của mình.

Có thể khái quát thành các ý sau:

a) Nhân vật lịch sử là nguồn cảm hứng, khơi dậy lòng yêu nước và lí tưởng sống. Hình ảnh cụ Phan Bội Châu — một chí sĩ yêu nước lừng danh — khi xuất hiện đã tạo nên không khí xúc động, trang nghiêm trong buổi đón tiếp. Đối với tác giả (khi đó còn là một thanh niên trẻ), được tận mắt chứng kiến, được tiếp xúc với một bậc tiền bối cách mạng là một trải nghiệm thiêng liêng, có sức lay động sâu xa, hun đúc thêm tình cảm yêu nước và khát vọng cống hiến.

b) Sức ảnh hưởng ấy trở thành động lực định hướng cho những lựa chọn, hành động cụ thể của cá nhân. Chính sự ngưỡng mộ, sự thức tỉnh từ tấm gương của các bậc chí sĩ đã thôi thúc tác giả đi đến quyết định quan trọng: rời quê hương vào Sài Gòn viết báo — dùng ngòi bút làm vũ khí, tiếp nối con đường đấu tranh, truyền bá tư tưởng tiến bộ và tinh thần yêu nước. Như vậy, ảnh hưởng của nhân vật lịch sử không dừng ở cảm xúc nhất thời mà chuyển hoá thành lí tưởng và hành động của cả một đời người.

c) Cảm nhận mang tính tri ân và ý thức tiếp nối truyền thống. Tác giả nhìn nhận những nhân vật lịch sử như những tấm gương, những người mở đường; từ đó thấy rõ trách nhiệm của thế hệ sau là noi theo, kế tục sự nghiệp cứu nước, cứu dân. Sức ảnh hưởng của họ vừa là niềm tự hào, vừa là lời nhắc nhở về bổn phận của mỗi cá nhân đối với vận mệnh dân tộc.

Kết luận: Tác giả cảm nhận rằng những nhân vật lịch sử như cụ Phan Bội Châu có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn và sâu sắc đối với cá nhân mình: họ khơi dậy lòng yêu nước, bồi đắp lí tưởng, trực tiếp thúc đẩy những quyết định trọng đại trong cuộc đời (như việc vào Sài Gòn viết báo) và nuôi dưỡng ý thức tiếp nối con đường đấu tranh của các bậc tiền nhân.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.