Giải Câu 1 trang 68 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

a) Xác định vấn đề nghị luận của văn bản

Vấn đề nghị luận của văn bản là những đặc điểm cơ bản của vốn văn hoá dân tộc (văn hoá truyền thống) Việt Nam. Cụ thể, từ việc quan sát trên nhiều lĩnh vực (tôn giáo, nghệ thuật, ứng xử, sinh hoạt...), tác giả Trần Đình Hượu khái quát và lí giải những nét nổi bật trong bản sắc văn hoá của người Việt: thiên về sự thiết thực, linh hoạt, dung hoà, hướng tới cái đẹp vừa phải, hài hoà, không chuộng những gì quá cao siêu hay cực đoan. Qua đó, tác giả gợi ra con đường để xây dựng, phát triển nền văn hoá dân tộc trong thời đại mới trên cơ sở nhận thức đúng về chính mình.

b) Mối liên hệ giữa vấn đề nghị luận với nhan đề của văn bản

Nhan đề *Nhìn về vốn văn hoá dân tộc* thâu tóm và định hướng trực tiếp cho vấn đề nghị luận:

- "Vốn văn hoá dân tộc" chính là đối tượng bàn luận — cái vốn liếng văn hoá truyền thống đã được tích luỹ, hình thành qua lịch sử, làm nên bản sắc riêng của người Việt. Đây đúng là nội dung mà cả văn bản tập trung phân tích.
- "Nhìn về" thể hiện thái độ, cách tiếp cận của người viết: một cái nhìn khách quan, khoa học, bình tĩnh để tự nhận thức, đánh giá lại vốn văn hoá của chính dân tộc mình — không ngợi ca một chiều cũng không phủ nhận, mà chỉ ra cả mặt mạnh lẫn mặt hạn chế. Cách nói "nhìn về" (chứ không phải "ca ngợi", "khẳng định") cho thấy tinh thần nhìn lại để rút kinh nghiệm, hướng tới tương lai.

→ Như vậy, nhan đề vừa nêu rõ đối tượng (vốn văn hoá dân tộc) vừa hé lộ thái độ, mục đích nghị luận (nhìn nhận, đánh giá để xây dựng). Nhan đề và vấn đề nghị luận thống nhất chặt chẽ: toàn bộ văn bản chính là sự triển khai cụ thể cho cái nhan đề mang tính khái quát ấy.