Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập một

Giải Câu hỏi trang 65 SGK Ngữ văn 12

Văn bản 1. Nhìn về vốn văn hoá dân tộc (Trần Đình Hượu)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong xu thế hội nhập hiện nay, vì sao người Việt Nam cần có hiểu biết về văn hoá truyền thống của dân tộc mình?
(văn bản: Nhìn về vốn văn hoá dân tộc (Trích) - Trần Đình Hượu)

Gợi ý trả lời

Đặt vấn đề: Hội nhập là xu thế tất yếu, mở ra cơ hội giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; nhưng đồng thời cũng đặt ra nguy cơ hoà tan, đánh mất bản sắc. Trong bối cảnh ấy, việc hiểu biết về văn hoá truyền thống của dân tộc là yêu cầu bức thiết đối với mỗi người Việt Nam. Có thể lí giải trên những phương diện sau:

a) Hiểu văn hoá truyền thống là để giữ gìn bản sắc, khẳng định bản lĩnh dân tộc trong giao lưu.
Qua bài *Nhìn về vốn văn hoá dân tộc*, Trần Đình Hượu chỉ ra rằng văn hoá Việt tuy "không có tầm vóc lớn lao", "không nổi bật" nhưng lại giàu tính thiết thực, linh hoạt, dung hoà, hướng tới cái đẹp dịu dàng, thanh lịch, vừa phải. Hiểu được những đặc điểm ấy giúp người Việt ý thức rõ mình là ai, có cái gì riêng để không bị choáng ngợp, hoà tan trước làn sóng văn hoá ngoại lai. Giữ được bản sắc thì hội nhập mới là "hoà nhập mà không hoà tan".

b) Hiểu truyền thống là cơ sở để tiếp thu tinh hoa bên ngoài một cách có chọn lọc, chủ động.
Văn hoá dân tộc vốn có khả năng "đồng hoá", tiếp biến cái ngoại lai thành cái của mình (như tiếp nhận Nho, Phật, Đạo rồi Việt hoá). Chỉ khi nắm vững cái gốc của mình, con người mới biết cái gì nên tiếp thu, cái gì cần loại bỏ, tránh tiếp nhận xô bồ, lai căng, đánh mất gốc rễ. Hiểu biết truyền thống chính là "bộ lọc" để hội nhập mà vẫn làm giàu thêm cho văn hoá dân tộc.

c) Hiểu truyền thống để nhận ra cả mặt mạnh lẫn mặt hạn chế, từ đó phát huy và khắc phục, xây dựng nền văn hoá mới.
Tác giả nhìn vốn văn hoá dân tộc một cách khách quan, khoa học: vừa trân trọng những giá trị tốt đẹp (thiết thực, linh hoạt, trọng tình nghĩa, chuộng sự hài hoà), vừa thẳng thắn chỉ ra hạn chế (ít có khát vọng sáng tạo lớn, thiên về ổn định, dễ bằng lòng với cái vừa phải). Hiểu rõ điều đó, thế hệ hôm nay mới biết kế thừa, phát huy mặt tích cực và khắc phục mặt bất cập để hội nhập thành công, theo kịp thời đại.

d) Hiểu truyền thống là cội nguồn nuôi dưỡng lòng tự hào, tình yêu và trách nhiệm với dân tộc.
Biết trân trọng những giá trị cha ông để lại sẽ bồi đắp niềm tự hào chính đáng, ý thức giữ gìn và phát triển văn hoá dân tộc. Đó cũng là nền tảng tinh thần vững chắc giúp mỗi người Việt tự tin bước ra thế giới, đồng thời có trách nhiệm quảng bá, làm lan toả bản sắc Việt trong cộng đồng nhân loại.

Kết luận: Trong xu thế hội nhập, hiểu biết về văn hoá truyền thống vừa giúp người Việt Nam giữ vững bản sắc, vừa tạo cơ sở để tiếp thu có chọn lọc tinh hoa nhân loại, phát huy mặt mạnh, khắc phục hạn chế và nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc. Đó chính là điều kiện để dân tộc ta vững vàng, chủ động và phát triển bền vững trong quá trình hội nhập quốc tế.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.