Giải Câu 4 trang 46 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Nhận xét về tác dụng của việc sử dụng ngôi kể thứ nhất trong bài phóng sự *Nghệ thuật băm thịt gà* (Ngô Tất Tố)

Trong văn bản, tác giả kể chuyện ở ngôi thứ nhất, xưng "tôi" — người trực tiếp có mặt tại đám khao ở làng, tận mắt chứng kiến cảnh anh Mới (mõ làng) băm, pha, chia thịt con gà. Việc lựa chọn ngôi kể này mang lại nhiều tác dụng:

a) Tăng tính chân thực, xác thực cho phóng sự. Phóng sự là thể loại báo chí – văn học đòi hỏi sự thật, ghi chép người thật việc thật. Người kể xưng "tôi" là người trong cuộc, trực tiếp quan sát và thuật lại, nên những gì được kể (số miếng thịt, cách băm, cách chia theo ngôi thứ) hiện lên cụ thể, tỉ mỉ, đáng tin cậy như một bằng chứng sống động về hủ tục nơi làng quê.

b) Giúp người đọc dễ hình dung, như cùng chứng kiến sự việc. Qua điểm nhìn của "tôi", mọi chi tiết của "nghệ thuật" băm thịt gà được tái hiện sinh động, trực tiếp; người đọc như đứng cạnh người kể để theo dõi từng động tác tài tình mà quái đản của anh Mới, nhờ đó cảnh tượng trở nên hấp dẫn, giàu sức gợi.

c) Tạo điều kiện bộc lộ thái độ, cảm xúc và tiếng nói đánh giá của tác giả. Ngôi kể thứ nhất cho phép người viết trực tiếp xen vào những lời nhận xét, bình luận, giọng điệu mỉa mai, châm biếm. Qua đó, tác giả vừa thán phục cái "khéo" đến mức thành "nghệ thuật" của người băm thịt, vừa kín đáo phê phán, lên án hủ tục chia phần theo ngôi thứ, thói trọng danh vị hão và sự bất công, nhiêu khê của lệ làng phong kiến.

d) Làm nổi bật tính trữ tình – chính luận của phóng sự. Sự hiện diện của cái "tôi" khiến bài viết không chỉ là ghi chép khách quan mà còn thấm đẫm thái độ, lập trường của một nhà văn hiện thực giàu tinh thần phê phán, tăng sức thuyết phục và chiều sâu tư tưởng cho tác phẩm.

→ Tóm lại, ngôi kể thứ nhất khiến phóng sự vừa chân thực, sinh động, vừa giàu sức tố cáo và thể hiện rõ cái nhìn sắc sảo, thái độ phê phán của Ngô Tất Tố trước hủ tục chốn thôn quê.