Giải Câu 3 trang 46 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Phân tích hiện thực được phản ánh qua cảnh anh mõ làng băm thịt gà

Cảnh anh mõ làng dùng "nghệ thuật" băm một con gà ra thành hàng trăm miếng đều tăm tắp để chia cỗ trong đình làng là một chi tiết đắt giá, qua đó Ngô Tất Tố phơi bày nhiều mặt của hiện thực nông thôn Việt Nam xưa:

a) Phản ánh tục chia phần, trọng ngôi thứ nặng nề ở chốn đình trung

- Việc băm thịt gà sao cho thật nhiều miếng, chia đủ cho mọi người theo đúng thứ bậc cho thấy hủ tục "một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp". Miếng ăn ở đình không còn là chuyện no đói, mà là biểu tượng của danh dự, vị thế, ngôi thứ.
- Cả bộ máy chức dịch, cả cái làng xoay quanh chuyện chia phần cho công bằng từng miếng thịt — một thứ công bằng hình thức, lố bịch.

b) Phản ánh sự trọng danh hão, hư danh và thói háo danh của người nông dân xưa

- Người ta coi trọng việc được ngồi chiếu trên, được chia phần hậu hơn là lo cho cuộc sống thực. Miếng thịt gà trở thành thước đo địa vị, khiến con người bị trói buộc, lệ thuộc vào cái danh phận hão huyền nơi làng xã.

c) Phản ánh sự nghèo khổ, tù túng và những hủ tục lạc hậu kìm hãm nông thôn

- Một con gà phải băm ra hàng trăm miếng cho đủ phần cả làng cho thấy cảnh sống chật vật, thiếu thốn. Cái tài "băm thịt" thực chất là sản phẩm của một xã hội nghèo nàn, quẩn quanh với miếng ăn và lệ làng.
- Những phong tục rườm rà, vô lí ấy trở thành gánh nặng, giam hãm người nông dân trong vòng lạc hậu, trì trệ.

d) Thái độ của tác giả: phê phán sắc sảo bằng tiếng cười châm biếm

- Gọi cái việc băm thịt tủn mủn là "nghệ thuật", Ngô Tất Tố dùng giọng mỉa mai, trào phúng để lật tẩy sự phi lí của phong tục làng xã. Qua đó bộc lộ tấm lòng của một nhà văn hiện thực: thương xót người nông dân và lên án những hủ tục, những quan niệm lạc hậu đang đè nặng lên họ.

Kết luận: Cảnh băm thịt gà là một "lát cắt" tiêu biểu phơi bày hiện thực nông thôn Việt Nam xưa với hủ tục trọng ngôi thứ, thói háo danh hư vinh, cảnh sống nghèo khổ tù túng và sự lạc hậu của lệ làng — tất cả được nhìn bằng con mắt phê phán, châm biếm của một ngòi bút hiện thực giàu tinh thần nhân đạo.