Giải Câu 5 trang 147 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Mở ý: Hai nhân vật "đáng cười" trong đoạn trích *Giấu của* là vợ chồng ông bà Đại Cát – những kẻ trưởng giả keo kiệt, đang cuống cuồng tìm chỗ giấu của cải (vàng, tiền) trước thời điểm công tư hợp doanh. Lộng Chương dùng tiếng cười để châm biếm thói tham lam, bủn xỉn, bám víu đồng tiền của họ. Theo tôi, hai nhân vật này vừa đáng ghét vừa đáng thương, nhưng nghiêng nhiều hơn về đáng thương – đó cũng chính là giá trị nhân văn trong tiếng cười của tác giả.

a) Ở phương diện đáng ghét:
- Họ tham lam, ích kỉ, coi của cải quý hơn mọi giá trị khác. Cả tâm trí chỉ xoay quanh việc cất giấu, bảo vệ số vàng, tiền – không hề nghĩ đến người khác hay đến thời cuộc chung của đất nước.
- Họ gian dối, tính toán, tìm mọi cách lách luật, giấu giếm tài sản để không phải góp vào công cuộc chung. Thói keo kiệt, bủn xỉn khiến họ trở nên lố bịch, mất hết tư cách.
- Chính vì vậy, tiếng cười bật ra trước hết là tiếng cười phê phán, lên án lối sống trọng vật chất, hám lợi của tầng lớp trưởng giả.

b) Ở phương diện đáng thương:
- Càng giàu có, họ càng khổ sở, lo âu: ăn không ngon, ngủ không yên, lúc nào cũng nơm nớp sợ mất của. Họ là nô lệ của chính đồng tiền mình có – giàu mà không được hưởng, chỉ chuốc lấy sợ hãi, mệt mỏi.
- Những hành động giấu của vụng về, loay hoay, mâu thuẫn của hai vợ chồng vừa gây cười vừa cho thấy sự tội nghiệp, thảm hại của những con người bị đồng tiền làm cho tha hóa, đánh mất sự thanh thản và phẩm giá.
- Họ cũng là nạn nhân của một lối sống, một quan niệm cũ kĩ, lạc hậu đang bị thời đại mới vượt qua; sự cố chấp giữ của khiến họ trở nên lạc lõng, đáng thương hơn là đáng giận.

c) Kết luận – nghệ thuật trào phúng và giá trị nhân văn:
- Tiếng cười của Lộng Chương không nhằm vùi dập con người mà nhằm phê phán thói xấu để hướng con người đến lối sống tốt đẹp hơn. Vì thế, đằng sau sự châm biếm vẫn có cái nhìn độ lượng, cảm thông.
- Với riêng tôi, hai nhân vật *đáng cười* này đáng thương nhiều hơn đáng ghét: họ tự biến mình thành trò cười và thành kẻ khổ sở chỉ vì mê muội trước đồng tiền. Qua đó, đoạn trích nhắc nhở mỗi người đừng để vật chất chi phối, đánh mất niềm vui sống và nhân cách của bản thân.