Giải Câu 3 trang 146 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Nhận xét chung: Nhan đề đoạn trích là *Giấu của*, trích từ vở hài kịch *Quẫn* của Lộng Chương. Chữ "quẫn" chỉ trạng thái bế tắc, cuống quýt, hốt hoảng đến mất cả tỉnh táo của vợ chồng ông bà Đại Cát — những người có của nhưng sợ mất của trong buổi giao thời (công tư hợp doanh, cải tạo tư sản). Nỗi "quẫn" ấy bị đẩy lên thành tiếng cười châm biếm, được bộc lộ cụ thể qua lời nói, cử chỉ và hành động của hai nhân vật.

a) Qua lời nói
- Lời nói lấm lét, nói nửa chừng, nói thầm, dặn đi dặn lại nhau phải giữ bí mật, sợ "tai vách mạch rừng", sợ người ngoài nghe thấy chuyện giấu của.
- Giọng điệu lúc thì hối thúc, giục giã cuống quýt ("nhanh lên", "khẽ chứ"), lúc lại gắt gỏng, cằn nhằn, trách móc, đổ lỗi cho nhau khi việc giấu của không trôi chảy.
- Những lời tính toán hơn thiệt, nâng niu, xót xa cho của cải, coi vàng bạc quý hơn mọi thứ — cho thấy đầu óc lúc nào cũng quay cuồng vì sợ mất của.
- Lời nói mâu thuẫn, trước sau bất nhất, nghĩ một đằng nói một nẻo, lộ rõ tâm trạng rối bời, mất phương hướng.

b) Qua cử chỉ
- Cử chỉ len lén, dòm trước ngó sau, rình rập, nghe ngóng động tĩnh, giật mình thon thót trước mỗi tiếng động.
- Dáng vẻ run rẩy, luống cuống, tay chân lập cập, mắt láo liên vì vừa tham vừa sợ.
- Những cử chỉ ôm giữ, vuốt ve, khư khư ôm lấy của cải như sợ nó biến mất.
- Thái độ dè chừng, nghi ngờ cả người thân, che giấu lẫn nhau — cử chỉ vụng trộm tố cáo sự bất an thường trực.

c) Qua hành động
- Hành động trung tâm là việc giấu của: tìm đủ mọi chỗ kín đáo (chôn, nhét, cất giấu) để giấu vàng bạc, tiền của.
- Giấu rồi lại thấy chưa yên, đào lên giấu lại, đổi chỗ hết lần này đến lần khác — một chuỗi hành động lặp đi lặp lại đầy tính hài, bộc lộ sự bế tắc, không lối thoát.
- Hành động vội vã, hấp tấp trong đêm hôm, lén lút không cho ai hay, thậm chí đề phòng lẫn nhau giữa hai vợ chồng.
- Chính những hành động lúng túng, mâu thuẫn và nực cười ấy đã "vật chất hóa" trạng thái "quẫn", đồng thời phơi bày bản chất tham lam, keo kiệt và sự lạc lõng của tầng lớp tư sản cũ trước thời cuộc mới.

Kết luận: Qua lời nói lấm lét, cử chỉ len lén run rẩy và hành động giấu của cuống quýt, lặp lại trong bế tắc, Lộng Chương đã khắc họa sinh động trạng thái "quẫn" của ông bà Đại Cát, tạo nên tiếng cười trào phúng nhẹ nhàng mà sâu cay về thói tham của, giữ của trong buổi giao thời.