Giải Câu 1 trang 146 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định tình huống gây cười trong đoạn trích *Giấu của*

a) Bối cảnh làm nảy sinh tình huống

Đoạn trích đặt nhân vật vào thời điểm miền Bắc tiến hành cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh (công tư hợp doanh). Vợ chồng ông bà Đại Cát vốn là những kẻ giàu có, keo kiệt, hám của; nay đứng trước nguy cơ phải kê khai và đưa tài sản vào làm ăn tập thể. Chính mâu thuẫn giữa lòng tham, thói bủn xỉn của nhân vật với yêu cầu tất yếu của thời đại mới đã tạo ra tình huống hài kịch.

b) Tình huống gây cười cụ thể

Tình huống trung tâm là cảnh vợ chồng Đại Cát hốt hoảng, cuống quýt tìm cách cất giấu của cải (vàng bạc, tiền nong) để không phải hiến cho tập thể. Tiếng cười bật ra từ:

- Hành động giấu của vụng về, lén lút: hai vợ chồng loay hoay chọn chỗ giấu, bàn tính nơi cất giấu một cách tỉ mỉ, bí mật đến mức lố bịch, phi lí.
- Sự nghi kỵ, tính toán giữa chính hai vợ chồng: cùng nhau giấu của nhưng lại dè chừng, không hoàn toàn tin nhau, mỗi người đều có toan tính riêng — tạo ra những pha đối đáp, hành động trái khoáy, buồn cười.
- Sự lệch pha giữa nhân vật và hoàn cảnh: trong khi xã hội đang chuyển mình, nhân vật vẫn khư khư ôm giữ của riêng, khiến mọi cố gắng "giấu của" trở nên lạc lõng, vô nghĩa và đáng cười.

c) Ý nghĩa của tình huống

Tình huống gây cười không chỉ mang lại tiếng cười giải trí mà còn có ý nghĩa phê phán: chế giễu, đả kích thói keo kiệt, tham lam, bủn xỉn và sự bảo thủ, lạc hậu của tầng lớp tư sản giàu có trước yêu cầu đổi thay của xã hội. Đây chính là đặc trưng của thể loại hài kịch: dùng mâu thuẫn và sự lố bịch của nhân vật để tạo tiếng cười mang tính phê phán.