Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập một

Giải Bài 3 trang 121 SGK Ngữ văn 12

Viết bài văn nghị luận về việc vay mượn - cải biến - sáng tạo trong một tác phẩm văn học   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu nhận xét ngắn gọn về cách đánh giá của tác giả bài viết đối với những điểm sáng tạo của Hoà Vang trong việc biến đổi các yếu tố kì ảo.
(văn bản: Sự tích những ngày đẹp trời - Hoà Vang)

Gợi ý trả lời

Nhận xét về cách đánh giá của tác giả bài viết đối với những điểm sáng tạo của Hoà Vang trong việc biến đổi các yếu tố kì ảo

Trong truyện *Sự tích những ngày đẹp trời*, Hoà Vang mượn cốt truyện thần thoại – truyền thuyết *Sơn Tinh, Thuỷ Tinh* nhưng đã cải biến mạnh mẽ hệ thống yếu tố kì ảo (các vị thần, phép thuật dời non lấp bể, cuộc giao tranh giữa nước và núi…). Về cách tác giả bài viết đánh giá những sáng tạo ấy, có thể nêu mấy ý sau:

a) Thái độ chung: trân trọng và đồng tình, đánh giá cao. Người viết nhìn nhận những thay đổi của Hoà Vang không phải là sự "bịa đặt" tuỳ tiện hay làm méo mó truyền thuyết, mà là một sự sáng tạo có ý thức, có giá trị. Giọng điệu đánh giá nghiêng về khẳng định, biểu dương chứ không phê phán.

b) Căn cứ của sự đánh giá: chỉ ra ý nghĩa mới mà yếu tố kì ảo được biến đổi đem lại. Tác giả bài viết cho thấy Hoà Vang đã "nhân hoá" – làm cho các nhân vật thần linh và chi tiết kì ảo mang tâm lí, cảm xúc, số phận như con người (đặc biệt là Thuỷ Tinh có tình yêu, có nỗi đau, có khát vọng được thấu hiểu). Nhờ đó, chi tiết kì ảo không chỉ để gây lạ, gợi sự phi thường như trong truyền thuyết gốc, mà trở thành phương tiện chuyển tải một chủ đề mới mang tính nhân văn hiện đại: tình yêu, sự cảm thông, hoà giải giữa con người với tự nhiên.

c) Cách đánh giá có cơ sở, khách quan và chừng mực. Người viết luôn gắn nhận xét với dẫn chứng cụ thể trong tác phẩm và đặt bản của Hoà Vang bên cạnh truyện gốc để làm nổi bật phần "vay mượn" và phần "sáng tạo"; nhờ vậy lời khen không sáo rỗng mà có sức thuyết phục. Đồng thời tác giả vẫn tôn trọng giá trị của truyền thuyết nguồn, coi sự cải biến là cách tiếp nối, làm mới chứ không phủ nhận.

Nhận xét ngắn gọn: Tác giả bài viết đánh giá cao, trân trọng những điểm sáng tạo của Hoà Vang trong việc biến đổi yếu tố kì ảo; cách đánh giá có căn cứ vào văn bản, công bằng với cả truyện gốc lẫn tác phẩm mới, và tập trung làm rõ giá trị tư tưởng – nhân văn mà sự cải biến ấy mang lại, qua đó khẳng định năng lực sáng tạo của nhà văn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.