Giải Bài 2 trang 75 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
Theo tác giả, điểm nhấn then chốt của Đông Kinh Nghĩa Thục là gì? Tác giả đã sử dụng những dữ liệu nào để làm rõ điều này?
(văn bản: Đông Kinh Nghĩa Thục (Theo Nguyễn Nam, báo Vietnamnet))
Gợi ý trả lời
a) Điểm nhấn then chốt theo tác giả
Điều tác giả Nguyễn Nam muốn làm nổi bật không phải là quy mô hay thời gian tồn tại ngắn ngủi của trường, mà là bản chất của Đông Kinh Nghĩa Thục như một phong trào cải cách, canh tân về tư tưởng và văn hóa – giáo dục: một trường tư "vì nghĩa" (dạy không lấy tiền) hướng tới khai dân trí, chấn dân khí – đề cao lối học mới (chữ Quốc ngữ, kiến thức thực nghiệp, khoa học, tư tưởng tiến bộ) thay cho lối học từ chương, khoa cử cũ. Chính tinh thần duy tân, khai sáng ấy mới là giá trị cốt lõi mà Đông Kinh Nghĩa Thục để lại.
(Lưu ý: khi làm bài, cần đối chiếu với câu/đoạn cụ thể trong văn bản để chỉ ra đúng "điểm nhấn then chốt" mà tác giả trực tiếp khẳng định, tránh thay bằng nhận định chung chung.)
b) Những loại dữ liệu tác giả sử dụng
Để làm rõ nhận định trên, tác giả huy động nhiều loại dữ liệu mang tính tư liệu lịch sử – báo chí. Khi trả lời, nên phân loại và dẫn ra đúng những chi tiết có trong văn bản, chẳng hạn các nhóm sau:
- Dữ liệu về thời gian, bối cảnh ra đời của trường.
- Dữ liệu về con người: những người sáng lập, tham gia giảng dạy.
- Dữ liệu về nội dung và phương pháp giáo dục (chương trình học, tài liệu, cách tổ chức dạy học).
- Dữ liệu về hoạt động và sức lan tỏa, ảnh hưởng của phong trào.
- Các trích dẫn, nhận định, đánh giá từ nguồn tư liệu để tăng độ tin cậy.
Nhờ kết hợp các dữ liệu về *thời gian – con người – nội dung giáo dục – hoạt động và ảnh hưởng*, tác giả chứng minh thuyết phục rằng giá trị then chốt của Đông Kinh Nghĩa Thục nằm ở tinh thần khai sáng, canh tân giáo dục và tư tưởng yêu nước, duy tân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.