Giải Câu hỏi trang 71 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Xác định các *từ khoá* và *câu chủ đề* trong mục đang đọc (phần giới thiệu về Đông Kinh Nghĩa Thục) — đây là thao tác đọc hiểu văn bản thông tin: từ khoá là những từ/cụm từ được lặp lại, mang thông tin cốt lõi; câu chủ đề là câu nêu ý chính mà cả đoạn/mục xoay quanh để triển khai.

a) Các từ khoá trong mục

Đó là những từ ngữ then chốt, xuất hiện nhiều lần và cô đọng nội dung chính của mục:
- Đông Kinh Nghĩa Thục (tên trường, đối tượng trung tâm của văn bản);
- trường học / nhà trường (hình thức tổ chức);
- duy tân, canh tân / cải cách (tính chất, mục tiêu của phong trào);
- yêu nước (tư tưởng, mục đích sâu xa);
- chữ Quốc ngữ, tân học / học mới (nội dung, phương tiện hoạt động);
- (nâng cao) dân trí, khai dân trí (nhiệm vụ cốt lõi mà nhà trường hướng tới).

Các từ khoá này giúp người đọc nắm ngay: *ai/cái gì* (Đông Kinh Nghĩa Thục), *là gì* (một trường học), *nhằm mục đích gì* (duy tân, khai dân trí, yêu nước).

b) Câu chủ đề của mục

Câu chủ đề là câu khái quát, thường đứng ở đầu mục, nêu trực tiếp bản chất của Đông Kinh Nghĩa Thục — rằng đây là một trường học được lập ra theo xu hướng duy tân, nhằm nâng cao dân trí và khơi dậy tinh thần yêu nước. Những câu còn lại trong mục chỉ làm nhiệm vụ *giải thích, cụ thể hoá* cho câu chủ đề này (nêu thời gian thành lập, người sáng lập, nội dung và hình thức hoạt động…).

*Cách nhận biết câu chủ đề:* đối chiếu với các từ khoá vừa tìm — câu nào chứa đồng thời nhiều từ khoá (Đông Kinh Nghĩa Thục, trường học, duy tân, dân trí, yêu nước) và mang ý khái quát nhất thì đó là câu chủ đề của mục.