Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 71 SGK Ngữ văn 12

Đông Kinh Nghĩa Thục   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm các từ ngữ, chi tiết thể hiện nhận xét, đánh giá của tác giả về Đông Kinh Nghĩa Thục.
(văn bản: Đông Kinh Nghĩa Thục)

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Tìm những từ ngữ, chi tiết cho thấy tác giả không chỉ thuật lại sự việc mà còn bộc lộ thái độ, quan điểm, cách đánh giá riêng về Đông Kinh Nghĩa Thục. Khi làm bài, HS cần trích dẫn đúng những từ ngữ có trong văn bản, không gán cho văn bản những cụm từ mình tự nghĩ ra.

Có thể tìm và sắp xếp theo các phương diện sau (HS dẫn lại từ ngữ, chi tiết cụ thể trong ngữ liệu):

a) Đánh giá về tính chất mới mẻ, tiên phong
- Những chỗ tác giả nhìn nhận Đông Kinh Nghĩa Thục như một ngôi trường theo lối tân học, duy tân, khác hẳn lối học cũ (từ chương, khoa cử); những từ ngữ khẳng định vị trí mở đầu, chưa từng có trong đời sống văn hóa – giáo dục nước ta đầu thế kỉ XX.

b) Đánh giá về mục đích, tư tưởng tiến bộ
- Những câu, từ ngữ cho thấy tác giả đề cao mục đích khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, truyền bá tinh thần yêu nước, cổ vũ học chữ Quốc ngữ, bài trừ hủ tục; qua đó bộc lộ sự trân trọng tầm nhìn và tinh thần canh tân của những người sáng lập.

c) Đánh giá về quy mô và sức ảnh hưởng
- Những chi tiết, từ ngữ cho thấy trường thu hút đông người học, lan rộng, có tiếng vang; dù tồn tại ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn và ý nghĩa lịch sử, góp phần thúc đẩy các phong trào yêu nước về sau.

d) Thái độ, tình cảm qua giọng điệu
- Giọng văn mang sắc thái ngợi ca, trân trọng, khâm phục; cách dùng những từ ngữ đánh giá tích cực (tiến bộ, mới mẻ, có công…) thể hiện rõ quan điểm ủng hộ của người viết.

Lưu ý khi làm bài: Mỗi phương diện trên HS phải dẫn đúng nguyên văn từ ngữ/chi tiết có trong văn bản rồi mới phân tích; tránh đưa ra các cụm từ đặt trong ngoặc kép như thể trích dẫn nhưng thực chất không có trong ngữ liệu.

Nhận xét chung: Qua hệ thống từ ngữ, chi tiết mang sắc thái đánh giá và giọng điệu ngợi ca, tác giả nhìn nhận Đông Kinh Nghĩa Thục như một phong trào văn hóa – giáo dục yêu nước tiến bộ, tiên phong và có ý nghĩa to lớn trong lịch sử dân tộc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.