Giải Câu hỏi 5 trang 69 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Lập trường, quan điểm, thái độ của tác giả

a) Lập trường, quan điểm của tác giả

- Cờ-lốt Lê-vi-Xtơ-rốt đứng trên lập trường của một nhà nhân học (dân tộc học) nhân văn, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và bình đẳng giữa các nền văn hóa, tộc người. Ông phản đối thái độ "dĩ Âu vi trung" (lấy văn minh phương Tây làm chuẩn mực để đánh giá, coi thường các nền văn hóa khác).

- Ông phê phán mặt trái của cái gọi là "văn minh": quá trình bành trướng của văn minh phương Tây, của du lịch và thương mại đã làm xói mòn, hủy hoại tính độc đáo, sự thuần khiết của các nền văn hóa bản địa. Hành trình đi tìm cái "nguyên sơ", cái "khác lạ" nhưng điều tác giả chứng kiến lại là sự tàn phá, sự đồng hóa đáng buồn — nên nhan đề là "Nhiệt đới buồn".

b) Thái độ của tác giả

- Thái độ trân trọng, nâng niu đối với các nền văn hóa, tộc người bản địa vùng nhiệt đới.

- Thái độ hoài nghi, băn khoăn, thậm chí chua chát, bất lực trước sức tàn phá của văn minh hiện đại đối với những giá trị nguyên sơ; nỗi buồn, niềm nuối tiếc trước những gì đang mất đi.

- Thái độ tự vấn, phản tỉnh của chính người trí thức phương Tây về vai trò, trách nhiệm của "văn minh" mà mình là đại diện.

c) Bằng cách nào nhận ra điều đó

Có thể nhận ra lập trường, quan điểm, thái độ ấy qua:

- Nhan đề "Nhiệt đới buồn" — từ "buồn" trực tiếp hé lộ cảm xúc chủ đạo và cái nhìn của tác giả.

- Hệ thống hình ảnh, chi tiết được lựa chọn và miêu tả (cảnh vật, con người, sự thay đổi của vùng đất) cùng những đối sánh giữa cái nguyên sơ và cái bị tàn phá.

- Giọng điệu trữ tình, suy tư, pha chút ngậm ngùi, chua xót.

- Những lời bình luận, triết lí, tự vấn xen trực tiếp vào mạch trần thuật, qua đó tác giả bộc lộ chính kiến.

- Ngôi kể thứ nhất (xưng "tôi") — người trần thuật đồng thời là nhà nghiên cứu, khiến quan điểm, cảm xúc được bày tỏ chân thực, trực tiếp.