Giải Bài 4 trang 151 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Thu thập, phân tích và đánh giá các thông tin về một trong số các vấn đề gợi ý sau:
– Nghệ thuật thời Phục hưng;
– Kiến trúc thành Thăng Long;
– Lịch sử Việt Nam thế kỉ XVI – XVII.
Gợi ý trả lời
Lựa chọn vấn đề: Nghệ thuật thời Phục hưng
Bài tập yêu cầu thực hiện ba thao tác của hoạt động nghiên cứu: *thu thập – phân tích – đánh giá* thông tin. Dưới đây là bài làm theo đúng ba bước đó.
---
a) Thu thập thông tin
- *Xác định nguồn tin cậy:* sách lịch sử mĩ thuật (giáo trình, từ điển bách khoa), các trang bảo tàng uy tín (Bảo tàng Louvre, Uffizi, Vatican), tài liệu trong SGK Lịch sử và Mĩ thuật. Ưu tiên nguồn có tác giả, có dẫn chứng rõ ràng, tránh nguồn không rõ xuất xứ.
- *Những thông tin cơ bản thu được:*
+ Phục hưng (Renaissance) nghĩa là "tái sinh", là phong trào văn hoá – nghệ thuật khởi phát ở Ý (Phi-ren-xê) từ thế kỉ XIV, lan khắp châu Âu đến thế kỉ XVI.
+ Nội dung tư tưởng: đề cao con người và chủ nghĩa nhân văn, khôi phục tinh thần văn hoá Hi Lạp – La Mã cổ đại.
+ Thành tựu hội hoạ – điêu khắc – kiến trúc tiêu biểu: *Bữa tiệc li* và *Nàng Mô-na Li-sa* của Lê-ô-na đơ Vanh-xi; tượng *Đa-vít* và tranh trần nhà nguyện Xi-xtin của Mi-ken-lăng-giơ-lô; các tác phẩm của Ra-pha-en.
+ Đặc trưng kĩ thuật: luật xa gần (phối cảnh), tỉ lệ hài hoà, nghiên cứu giải phẫu cơ thể người, dùng ánh sáng – bóng tối tạo khối.
b) Phân tích thông tin
- *Sắp xếp theo lĩnh vực:* hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc; theo thời gian: sơ kì – đỉnh cao (thế kỉ XVI) – hậu kì.
- *Lí giải mối quan hệ nhân quả:* sự phát triển của thành thị, thương nghiệp và tầng lớp thị dân giàu có (như gia tộc Mê-đi-ci ở Phi-ren-xê) đã bảo trợ, tạo điều kiện cho nghệ thuật nở rộ; tư tưởng nhân văn khiến nghệ thuật chuyển từ đề tài tôn giáo thuần tuý sang ca ngợi vẻ đẹp, phẩm giá con người trần thế.
- *So sánh:* khác với nghệ thuật trung đại (nhân vật dẹt, phục vụ thần quyền), nghệ thuật Phục hưng chân thực, sống động, lấy con người làm trung tâm.
c) Đánh giá thông tin
- *Giá trị:* nghệ thuật Phục hưng là bước ngoặt mở đường cho văn hoá cận đại phương Tây, để lại kho tàng kiệt tác có giá trị thẩm mĩ và nhân văn vượt thời gian; đề cao con người vẫn còn ý nghĩa đến hôm nay.
- *Độ tin cậy của thông tin:* các dữ kiện nêu trên trùng khớp giữa nhiều nguồn (SGK, bảo tàng, từ điển bách khoa) nên đáng tin; cần thận trọng với các giai thoại chưa được kiểm chứng.
- *Quan điểm cá nhân:* đây là một trong những đỉnh cao của văn minh nhân loại; việc tìm hiểu giúp em biết trân trọng di sản và tinh thần sáng tạo, đề cao con người.
---
Kết luận: Qua ba bước thu thập – phân tích – đánh giá, có thể khẳng định nghệ thuật thời Phục hưng là phong trào tiêu biểu cho chủ nghĩa nhân văn châu Âu, đạt nhiều thành tựu rực rỡ về hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc và có ảnh hưởng sâu rộng đến nghệ thuật thế giới.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.