Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 82 SGK Ngữ văn 10

Chữ bầu lên nhà thơ (Lê Đạt)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn nhớ hoặc thích định nghĩa nào về thơ, nhà thơ hay công việc làm thơ?
(văn bản: Chữ bầu lên nhà thơ (trích) - Lê Đạt)

Gợi ý trả lời

Đề bài: Bạn nhớ hoặc thích định nghĩa nào về thơ, nhà thơ hay công việc làm thơ?

Đây là câu hỏi mở, khơi gợi trải nghiệm và vốn đọc của người học trước khi đi vào văn bản *Chữ bầu lên nhà thơ* của Lê Đạt. Có thể trình bày theo các ý sau:

a) Chọn và nêu một định nghĩa mình nhớ / thích

Có nhiều cách định nghĩa đáng nhớ về thơ và nhà thơ, ví dụ:

- Sóng Hồng: *"Thơ là thơ, đồng thời là họa, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng."*
- Nhà thơ Pháp Paul Valéry (được Lê Đạt nhắc tới gần với tinh thần ấy): làm thơ là một lao động chữ nghĩa cực nhọc, nhà thơ phải *"đãi bồ chữ"*, chọn lọc từng con chữ chứ không phó mặc cho cảm hứng.
- Hoặc chính ý của Lê Đạt trong văn bản: *"Nhà thơ làm chữ chủ yếu không phải bằng 'nghĩa tiêu dùng', nghĩa tự vị của nó, mà ở diện mạo, âm lượng, độ vang vọng, sức gợi cảm của chữ trong tương quan hữu cơ với câu, bài thơ"* — và nổi bật nhất là quan niệm *"chữ bầu lên nhà thơ"*: không có chức nhà thơ suốt đời, mỗi lần làm thơ là một lần ứng cử, chính con chữ, bài thơ mới làm nên tư cách nhà thơ.

b) Giải thích vì sao mình thích / nhớ định nghĩa đó

Nên nêu lí do gắn với cảm nhận riêng, chẳng hạn:

- Định nghĩa đó cho thấy thơ không chỉ là cảm xúc bột phát mà còn là *lao động nghệ thuật nghiêm túc với ngôn từ* — làm em trân trọng công phu của người làm thơ.
- Hoặc quan niệm "chữ bầu lên nhà thơ" nhắc rằng danh hiệu nhà thơ phải được khẳng định bằng từng tác phẩm cụ thể, không thể ngủ quên trên vinh quang cũ — một bài học về sự khiêm tốn và lao động bền bỉ.

c) Liên hệ với văn bản

Định nghĩa mình thích có thể gặp gỡ hoặc đối thoại với quan điểm của Lê Đạt, từ đó giúp em hiểu sâu hơn tư tưởng cốt lõi của bài: *nghề thơ là nghề của chữ, và chính chữ nghĩa trung thực, dày công mới "bầu" nên nhà thơ chân chính.*

*Lưu ý:* Đây là câu hỏi mở, không có đáp án duy nhất; người học được tự do chọn định nghĩa mình tâm đắc, miễn là nêu được định nghĩa, lí do yêu thích và liên hệ hợp lí.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.