Giải Câu hỏi trang 82 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Trong hình dung của bạn, nhà thơ phải là người thế nào? Bạn có cho rằng việc làm thơ gắn liền với những phút cao hứng, "bốc đồng"?
(văn bản: Chữ bầu lên nhà thơ (trích) - Lê Đạt)
Gợi ý trả lời
Đây là câu hỏi Trước khi đọc (kết nối trải nghiệm bản thân với văn bản), nên cần trình bày suy nghĩ riêng nhưng có lí lẽ và liên hệ được với quan niệm của Lê Đạt trong bài. Có thể trả lời theo hai ý:
a) Trong hình dung của bạn, nhà thơ phải là người thế nào?
- Theo cách nghĩ thông thường, nhà thơ thường được hình dung là người giàu cảm xúc, nhạy cảm, tâm hồn tinh tế, dễ rung động trước thiên nhiên, con người và cuộc sống; biết yêu thương, trăn trở với những buồn vui của kiếp người.
- Nhà thơ còn là người có trí tưởng tượng phong phú, có khả năng quan sát sắc bén và biết diễn đạt những cảm xúc, suy tư ấy bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu.
- Quan trọng hơn, nhà thơ đích thực phải là người có ý thức lao động nghiêm túc với ngôn từ: biết trân trọng, chắt lọc, dụng công với từng con chữ (điều mà Lê Đạt gọi nhà thơ là "phu chữ"). Chính thái độ làm việc cần cù, kiên nhẫn với chữ nghĩa mới làm nên tư cách và tài năng của người cầm bút.
b) Bạn có cho rằng việc làm thơ gắn liền với những phút cao hứng, "bốc đồng" không?
- Cảm hứng, những phút giây thăng hoa của cảm xúc là điều kiện cần, là khởi nguồn khơi gợi ý thơ. Không có rung động mãnh liệt thì khó có thơ hay.
- Tuy nhiên, nếu cho rằng làm thơ chỉ là chuyện của những phút cao hứng, "bốc đồng" nhất thời thì chưa đúng và chưa đủ. Một bài thơ hay không thể chỉ dựa vào may rủi của cảm hứng, mà còn là kết quả của quá trình lao động nghệ thuật công phu: suy nghĩ, lựa chọn, gọt giũa ngôn từ, nhiều khi phải sửa đi sửa lại.
- Vì vậy, có thể khẳng định: làm thơ gắn với cảm hứng nhưng không đồng nhất với sự bốc đồng. Bên cạnh tài năng và cảm xúc, nhà thơ cần sự kiên trì, nghiêm túc và khổ công với chữ nghĩa — đúng như tinh thần "chữ bầu lên nhà thơ" mà Lê Đạt muốn gửi gắm.
*(Đây là câu hỏi mở, học sinh có thể trình bày theo cảm nhận riêng, miễn là có lí lẽ thuyết phục.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.