Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 5 trang 58 SGK Ngữ văn 10

Một chuyện đùa nho nhỏ (Sê-khốp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Câu nói “Na-đi-a, anh yêu em!” có ý nghĩa thế nào đối với Na-đi-a? Vì sao bất chấp nỗi sợ, cô quyết định ngồi vào xe trượt xuống “một mình” để “thử xem có còn nghe thấy những lời ngọt ngào say đắm ấy nữa không”?
(văn bản: Một chuyện đùa nho nhỏ - Sê-khốp (A. Chekhov), Phan Hồng Giang dịch)

Gợi ý trả lời

a) Ý nghĩa của câu nói “Na-đi-a, anh yêu em!” đối với Na-đi-a

- Câu nói ấy vang lên lần đầu khi hai người cùng lao xuống dốc trong tiếng gió rít, nên Na-đi-a không thể biết chắc đó là lời thật của nhân vật “tôi” hay chỉ là tiếng gió. Chính sự mơ hồ, bí ẩn đó khiến câu nói trở thành một điều kì diệu, một ám ảnh ngọt ngào không thể lí giải.

- Với Na-đi-a, “Na-đi-a, anh yêu em!” không còn là mấy tiếng bình thường mà đã trở thành lời tỏ tình, niềm khao khát được yêu và được nghe thấy tình yêu. Nó đánh thức trong cô một thứ tình cảm say đắm, một niềm hạnh phúc mà cô không thể sống thiếu: “những lời ngọt ngào say đắm ấy” đã trở thành lẽ sống, thành nguồn hạnh phúc lớn lao nhất đối với cô.

- Vì không biết ai là chủ nhân thật sự của câu nói (gió hay chàng trai), câu nói trở thành một bí mật day dứt khiến cô vừa sung sướng vừa khắc khoải muốn tìm cho ra sự thật. Nó chi phối toàn bộ tâm trí, cảm xúc của Na-đi-a trong suốt câu chuyện.

b) Vì sao bất chấp nỗi sợ, cô quyết định ngồi vào xe trượt xuống “một mình”

- Nỗi sợ độ cao, sợ tốc độ của chiếc xe trượt là rất thật và rất lớn (những lần trước cô sợ đến mức nhắm nghiền mắt, tưởng như sắp chết). Nhưng khao khát được nghe lại lời “anh yêu em!” còn mạnh hơn cả nỗi sợ ấy.

- Cô trượt xuống “một mình” là để tự mình kiểm chứng sự thật: nếu không có chàng trai bên cạnh mà vẫn nghe thấy câu nói thì đó là tiếng gió; nếu không nghe thấy thì nghĩa là chính chàng trai đã nói. Hành động liều lĩnh này cho thấy cô muốn giải mã bí ẩn, muốn biết tình yêu ấy là thật hay chỉ là ảo ảnh.

- Sâu xa hơn, việc bất chấp nỗi sợ để lao xuống dốc cho thấy sức mạnh của tình yêu và khát vọng hạnh phúc nơi người con gái: tình yêu đã khiến một cô gái nhút nhát trở nên can đảm, dám vượt qua giới hạn của bản thân. Lời nói ngọt ngào ấy đã trở nên quý giá và cần thiết đến mức cô không thể sống thiếu, nên sẵn sàng đánh đổi cả sự an toàn để được nghe lại.

- Chi tiết này vừa tô đậm vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, tha thiết yêu và khát khao được yêu của Na-đi-a, vừa hé lộ dụng ý nghệ thuật của Sê-khốp: đằng sau “một chuyện đùa nho nhỏ” của chàng trai là một tình cảm nghiêm túc, một nỗi niềm sâu xa của người con gái — điều mà trò đùa vô tâm kia đã vô tình chạm tới.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.